درس اول محیط طبیعی چیست
.1محیط طبیعی چیست؟ کوه ها درختان علف زار ها سنگ ها هر یک پدیده های مختلفی هستند که محیط طبیعی اطراف ما را به وجود آورده اند.
2. انسان ها باید با محیط طبیعی چگونه ارتباط بر قرار کنند؟ انسان ها در یافتند که در هر محیط باید به شکل خاصی با محیط را بطه بر قرار کنند تا از امکانات آن بهره ببرند.
3. محیط طبیعی چه ویژگی هایی دارد؟ محیطی که ما درآن زندگی می کنیم دارای نظم و قانون است باریدن باران وقوع یخ بندان روییدن گیاهان همه و همه بر اساس قوانین معینی اتفاق می افتد .
4. وظیفه ی ما در برابر محیط چیست؟ ما باید این قوانین و نظام را بشناسیم ورابطه ی خود را با محیط بر اساس آنها تنظیم کنیم پس ما موظف هستیم ضمن زندگی در محیط از طریق شناخت پدیده ها و کشف روابط آنها آگاهانه با آن برخورد کنیم.
5. سیاره ی زمین از چند بخش تشکیل شده است؟ سه بخش هوا کره(اتمسفر) سنگ کره (لیتوسفر) آبکره (هیدروسفر) تشکیل شده است.
6. چرا در بین موجودات زنده فقط انسان توانسته که شرایط زندگی خود را تغییر دهد؟ چون انسان تنها موجودی است که به سبب تفکرو خلاقیت توانسته ابزار های مختلفی بسازد وبه کمک آنها شکل زندگی خود را تغییر دهد.
7. چرا انسان در ارتباط با محیط دچار مشکل شده است؟ محیط طبیعی در کل یک مجموعه ی متعادل است تا زمانی که انسان تعادل محیط را به هم نزده مشکل جدی بروز نمی دهد انسان ها به منظور بهره برداری از محیط تغییراتی در آن ایجاد میکند که باعث به خطر افتادن محیط میشود.
8. دانش جغرافیا چه چیز هایی را مطالعه می کند؟ در برخی از مکان ها که انسان با محط ارتباط برقرار نکرده دانش جغرافیا کمک میکند که آنها را شناخته و با انسان ارتباط بر قرار کند.
9. هدف جغرافیا چیست؟ هدف علم جغرافیا مانند سایر علوم راهنمایی انسان به او در زندگی است.
10. کاربرد علم جغرافیا چیست؟ تعیین مکان مناسب برای زندگی و فعالیت یکی از کاربرد های مهم داانش جغرافیا است مثلا برای تعیین مکان مناسب برای ساخت یک فروشگاه
11. منظور از کل نگری یا دید ترکیبی چیست ؟ مطالعه ی همه جانبه و جامع تمام پدیده ها با ویژگی های آن مکان دید تر کیبی می گو یند.
12. منابع اطلا عات جغرا فیا از کجا به دست می آید؟ استفاده از کتاب ها آمار نامه ها و سازمان ها –نقشه ها – عکس های هوایی – عکس های ماه واره ای
13. ارتباط مقیاس با جز ئیات را توضیح دهید؟ هر چه مقیاس بیشتر و بزرگتر باشد جزئیات بهتر و هر چه پهنا بیشتر باشد مقیاس کمتر است.
14. اهمیت عکس های هوایی در چیست؟ به دلیل تصویر همه جانبه ای که از این عکس ها به دست می آید.
15. کارایی عکس های هوایی در چیست؟ احداث جاده های بین شهری –حفر تونل ها – جنگل کاری های مصنوعی- تعیین محدوده ی پارک ها
16. چه زمانی کارایی عکس های هوایی بهتر مشخص می شود؟ زمانی که از یک ناحیه به فاصله ی چند ماه یا چند سال تصاویر متعددی گرفته شده باشد.
17.دید عکس های هوایی گسترده تر است یا ماه واره ای چرا؟ ماهواره ای چون پهنای بیشتری را نشان می دهد و از دور گر فته می شو د وجزئیات در آن نسبت به عکس های هوایی کمتر است.
18. عکس های هوایی چیست؟ عکس هایی که به وسیله ی هوا پیما از یک محیط معین گرفته می شود کس های هوایی میگویند.
19. عکس های ماهواره ای چه کمکی به ما می کنند؟ به وسیله ی عکس های ماهواره ای میتوان دید گسترده ای برای مطالعهی پدیده ها مورده استفاده قرار داد.
20.عکس ماهواره ای چیست؟ به عکس هایی که به وسیله ی ماهواره های مخابره شده از زمین به فضا به زمین فرستاده میشوند عکس های ماهواره ای می گویند.
1388 درس 1 جغرافیا علمی برای زندگی
1_قدیمی ترین تعریف جغرافیا چیست؟علم توصیف زمین
2_علم توصیف زمین چه نوع علمی بود؟علمی بود که به وصف زمین و پدیده های مختلف روی ان می پرداخت
3_انسان چگونه کره ی زمین را تغییر میدهد؟انسان با توسعه ی دانش،صنعت و فناوری به طور دایم کره ی زمین را تغییر می دهد.
4_تعریف جدید جغرافیا چیست؟امروزه می توان جغرافیا را ((علم بررسی رابطه ی متقابل انسان و محیط )) به منظور بهبود زندگی بشر دانست
5_چرا در بین تمام موجودات،فقط انسان توانست محیط طبیعی را تغییر دهد؟هوش و خلاقییت انسان به او کمک می کند تا بتواند از امکانات اطراف خود به بهترین شکل استفاده کند.
6_چگونه محیط طبیعی به محیط جغرافیایی تبدیل می شود؟اگر انسان هنگام استفاده از محیط طبیعی آنرا تغییر دهد،محیط طبیعی را به محیط جغرافیایی تبدیل کرده است
7_تاثیر انسان بر محیط اطراف خود را در گذشته و اکنون را مقایسه کنید؟در گذشته انسان از وسایل ابتدایی استفاده می کرد و با استفاده از مواد و مصالحی که طبیعت در اختیارش می گذاشت برای خود مسکن می ساخت اما امروزه منابع معدنی مختلف را از اعماق زمین بیرون میکشد.با تغییر این مواد اولیه در کارخانه ها،محصولات جدیدی تولید میکند.انسان با دخالت های خود در محیط، تغییراتی را به وجود آورده و آن را از تعادل خارج کرده است.
8_چرا انسان در ارتباط با طبیعت دچار مشکل شده است؟چون رابطه سالم و متعادل انسان با طبیعت به رابطه ای نا متعادل که به ضرر محیط و انسان است تبدیل شده است.
9_محیط طبیعی در کل چه جور محیطی است؟در کل یک مجموعه ی متعادل شامل هوا کره(آتمسفر)،سنگ کره(لیتمسفر) و آب کره(هیدروسفر) است
10_انسان چگونه محیط طبیعی دا بر هم زده است؟قطع درختان جنگلی (سنگ کره) سبب افزایش گاز کربنیک (هوا کره) و آلودگی هوا می شود.پیامد این تغییرات،سبب افزایش دمای کره ی زمین و ذوب شدن یخچال های قطبی و بالا آمدن سطح آب دریا و اقیانوس ها می شود
11_رابطه ی کشور های توسعه یافته با طبیعت چگونه است؟امروزه برخی از کشورهای پیشرفته ی صنعتی با دانش و فناوری جدید در هر گوشه از جهان،دست به بهره برداری شدید زده و سودجویانه در حال بر هم زدن تعادل محیط زیست انسان هستند.
12_پنجره ی اغلب خانه ها بر اساس چه چیزی ساخته شده است؟بر اساس جهت های جغرافیایی
13_هدف علم جغرافیا چیست؟علم جغرافیا مانند سایر علوم در بهبود زندگی انسان نقش دارد
14_جغرافیا با چه روشی به مطالعه ی محیط می پردازد؟با دید ((ترکیبی)) یا ((کل نگری))
15_منظور از دید ترکیبی چیست؟مطالعه ی همه جانبه و جامع تمام پدیده ها با ویژگی آن در یک مکان،همان به کار کیری دید ترکیبی است که جغرافی دان از آن استفاده می کند.
16_جغرافی دانان،اطلاعات خود را از چه منابعی به دست می آورند؟-روش های کتابخانه ای-روش های میدانی
17_چند نمونه از جمع آوری روش های کتابخانه ای را بنویسید؟کتاب ها،مقاله ها،نقشه ها،نرم افزارهای رایانه ای،عکس های ماهواره ای،اسناد،مطبوعات و آمار نامه ها از منابع گرد آوری اطلاعات محسوب می شود.
18_رابطه ی مقیاس نقشه را با جزییات و پهنه ی مورد مطالعه بررسی کنید؟نقشه های بزرگ مقیاس،جزییات را بهتر نمایش میدهند. مانند نقشه های شهری که در آنها حتی خیابان های فرعی هم مشخص است. برخی نقشه ها در مقیاس کوچک تهیه میشوند و پهنه های وسیعی از سطع زمین را نمایش دهند که جزییات در آن ها دقیق و مشخص نیست.
19_از عکس های هوایی در چه زمینه ای،چه استفاده ای میشود؟ از عکس های هوایی که به وسیله ی هواپیما تهیه میشود استفاده می کنند و به دلیل دید همه جانبه ای که به دست میدهد،بسیار مفیدند.
20_کارایی عکس های هوایی چه زمانی بهتر مشخص میشود؟ کارایی عکس های هوایی زمانی بهتر معلوم میشود که از یک ناحیه به فاصله ی زمانی معیین مثلا چند ماه یا چند سال تصاویر متعدد گرفته باشند.
21_اهمیت تصویر ماهواره ای را بنویسید؟داده های دریافتی از ماهواره ها میتواند بر روی کاغذ و یا بر صفحه ی نمایش یک رایانه نقش ببندد. بازتاب نور هر پدیده در تصاویر ماهواره ای بیانگر وضعیت خاصی است.
22_روش های میدانی چیست؟به روش هایی گفته میشود که جغرافی دان برای گرد آوری اطلاعات ناگزیر است از محیط های مختلف بازدید کند و از طریق ارتباط مستقیم،اطلاعات مورد نظر را گرد اوری کند. به عنوان مثال،تخریب جنگل و یا آلودگی هوا و دریا را از نزدیک ببینید.
23_انواع روش میدانی را نام ببرید؟-پرسش نامه –مصاحبه –مشاهده
24 _پرسش نامه را توضیح دهید؟پرسش نامه از تعدادی پرسش کتبی تشکیل شده که پاسخ دهنده میتواند به صورت حضوری یا غیر حضوری به آنها پاسخ دهد.
24_مصاحبه چیست؟روشی است که اطلاعات مورد نیاز تحقیق از طریق ارتباط مستقیم بین جغرافی دان با پاسخگو به دست می آید مثلا اطلاعات افراد کهنسال یا متخصصان مربوطه می تواند منبعی قابل اطمینان باشد.
25_چه زمانی از مشاهده استفاده می کنند؟گاهی امکان استفاده از پرسش نامه یا انجام مصاحبه وجود ندارد و در منابع کتابخانه ای نیز مطلب مرتبطی یافت نمیشود در چنین وضعییتی جغرافی دان با مطالعه و مشاهده ی مستقیم،اندازه گیری و ثبت یافته های خود را به شکل یادداشت،نقاشی و کروکی در می آورد و از آن استفاده می کند
دوم دبیرستان درس دوم نگاهی به جغرافیای طبیعی ایران
موقع جغرافیایی :
موقعیت نسبی: ایران با وسعت 195/648/1کیلومتر مربع در جنوب غرب قاره ی آسیا قرار دارد.
موقعیت ریاضی : شمالی 25تا 40درجه ی عرض جغرافیایی شرقی 63تا 44 طولی ـــــــــ قرار دارد.
موقعیت ایران : مجاورت با مدار راُس السرطان در یک نوار بیابانی واقع شده که در امتداد صحرای آفریقا
ببابان عربستان و مناطق خشک آسیای مر کزی قرار دارد.{بیابان لوت و دشت کویر مناطق خشک ایران}
تحولات فلات ایران : 1=حوضه ها بسته 2= فعالیت کوهزایی 3= کواترنر 4= فرسایش __
1- حوضه های بسته : همزمان با ارتفاع گرفتن کوه ها و ناهمواری ها ، زمین ها پست وهموار به صورت حوضه های بسته در آمده اند .
فعالیت کوهزایی: در اواخر دوره ی ترشیاری شکل نهایی کوه های البرز و زاگرس را به وجود آورده
است.
کواترنر: در آغاز کواترنر فعالت آتش فشانی شدت بیشتری گرفت و ارتفاعات مخروطی شکل هم چون
سبلان و سهند و تفتان را به وجود آورده است.
فرسایش به وسیله ی آب های روان مهم ترین عامل خارجی تغییر شکل ناهمواری ها بوده است .
فلات ایران: ضلع شمالی فلان ایران از کوه های آرارات در ترکیه شروع میشود و در شمال شرق به
ارتفاعات هندوکش منتهی می شود > غرب فلات ایران را رشته کوه زاگرس و شرق آنرا رشته کوه
سلیمان محدود می شود.
شکل ناهمواری در ایران :
1- سرزمین های مرتفع : رشته کوه ها شمالی، غرب و جنوبی، کوه های شرقی و مرکزی بخش وسیعی از سرزمین ما را تشکیل می دهد و مهم ترین آنها البرز و زاگرس است .
2- سرزمین های هموار : این سرزمین ها با وسعت و ارتفاعات متفاوت ، در میان رشته کوه ها و یا در محل کوهپایه ها ومجاور دریا ها دیده میشود .مثل جلگه ی خوزستان ، دشت کویر و لوت …
مخروطه افکنه چیست؟ محلی که در آن جا مواد حاصل از فرسایش رود خانه ای برجا گذاشته می شود
و در کوهپایه ها تشکیل میشوند و ممکن است ابعاد مختلف داشته باشد .
رشته کوه البرز به طول صد ها کیلومتر رشته کوه البرز در شمال کشور در لبه ی جنوبی دریای خزر قرار دارد.
پدیده های زیر در تصویر ماهواره ای به چه شکلی دیده می شوند ؟
پوشش گیاهی قرمز رنگ
ابر پراکنده لکه های سفید رنگ
قله ی دماوند کاملاً سفید
نمکزار ها رنگ روشن
ناحیه ی کوهستانی زاگرس چه ویژگی هایی دارد . { این ناحیه در لبه ی غربی فلات ایران قرار دارد}
زاگرس از کجا شروع می شود و تا کجا می رود ؟ و سنگ های معروف آن را نام ببرد ؟
از مریوان شروع می شود و به سمت جنوب شرقی (شمال تنگه ی هرمز )
بخش وسیعی را به خود اختصاص داده است .
سنگها: رسوبی و بیشتر آهکی . و در برخی نقاط همدان و بروجرد ،
توده های آذرین درونی دیده می شود .
تقسیمات زاگرس :
زاگرس جنوب شرقی : دارای دره های باز و دشت های وسیع در میان رشته کوه هاست . مانند : مرو دشت و دشت ابراهیم .
زاگرس شمال غربی : مانند دیواری در مقابل توده های هوای مرطوب دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس قرار گرفته است .
قله های بلند زاگرس را نام ببرید ؟ دنا و زرد کوه
رود های مهم زاگرس را نام ببرید ؟ کارون ،جراحی ،کرخه ،زهره ، و...
مناطق پست و هموار ایران :
دشت ها : سرزمین هموار یا نسبتاٌ هموار ی که حصاری کوهستانی آنرا فرا گرفته است و ممکن است یک یا چند رود به آن وارد شود .
جلگه ها : به سرزمین های پست و همواری که از یک طرف به کوه ها و از طرف دیگر به دریا ها منتهی می شود.
نیمرخ چیست؟نمایش شیب ها یا ناهمواری ها یا ویژگی های زمین شناسی در یک امتداد خاص .
تفاوت دامنه ی شمالی البرز با جنوبی رابنوسید؟ در دامنه ی شمالی به دلیل رطوبت دریای خزر در این قسمت از جنگل های انبوه پوشیده شده است . ولی در دامنه جنوبی البرز به دلیل رطوبت کم پوشش گیاهی کم و ناچیز است .
چرا جلگه ها شمالی وسیع تر از جلگه های جنوبی است ؟ با توجه به آب وهوای مرطوب در حوضه ی
رودهای البرز شمالی ،نسبت به آب وهوای خشک سواحل جنوبی کشور ،توسعه ی جلگه در سواحل
شمالی بیشتر از سواحل جنوبی است.مانند جلگه ی گیلان.
بارش و دما دوعنصر اصلی آب وهوا هستند
چه عواملی در تنوع آب وهوایی کشور ما موثر هستند؟ 1- اختلاف در زاویه ی تابش آفتاب (عرض جغرافیایی)
2- کوهستان ها 3- فاصله از دریا 4- توده هوا هایی که از خارج ایران را تحت تاثیر قرار می دهند.
کدام توده ها کشور ما را تحت تاثیر خود قرار داده اند ؟
|
توده ی سرد قطبی |
توده ی مرطوب و موسمی |
توده ی سودانی |
توده گرم وخشک |
توده ی مرطوب غربی |
|
در فصل سرد از نواحی سیبری و آسیای مرکزی کشور ما را تحت تاثیر هوای سرد و خشک قرار می دهد. |
در تابستان از اقیانوس هند به جنوب شرقی ایران نفوذ میکند و موجب بارش می شود . |
در فصل زمستان رطوبت دریای سرخ را با کشور می آورد و باعث بارندگی می شود |
در تابستان هوای گرم را از عربستان به کشور می آورد و باد ها گرم و سوزان را به وجود می آورد. |
در زمستان رطوبت را از مدیترانه و اقیانوس اطلس به کشور می آورد و باعث برف و باران می شود . |
وضعیت هوا را از عکس ها ماهواره ای چگونه پیش بینی می کنند. بنویسید؟ ماهواره ها در 101دقیقه یک بار دور کره ی زمین
میگردند و عکس می گیرند و ما به کمک عکس های متوالی می توانیم وضعیت هوا را مشاهده کنیم.
HADE BARHOR
درس دوم
1- وسیع ترین قاره ی جهان کدام است وچند درصد خشکیهای زمین را دربرگرفته است؟- قاره آسیا با وسعتی بیش از 30درصدخشکیهای زمین.
2- منطقه مهم خاورمیانه در کجا واقع شده است؟ در جنوب غرب قاره آسیا منطقه خاورمیانه قرار دارد که کشور ما نیز در آین بخش از جهان استقرار یافته است.
3- کشور ما درکدام یک از نیم کره های زمین قرارگرفته است؟ کشور ما در جنوب منظقه معتدل نیم کره شما لی قراردارد.
4- وسعت ایران چند کیلومتر مربع است؟ وسعت کشور ایران حدود 1648195 کیلومتر مربع است.
5- خشکترین نواحی فلات ایران کدامند؟ بیابان لوت ودشت کویر، از خشکترین نواحی فلات ایران هستند.
6- مهمترین عامل خارجی تغییرشکل ناهمواریها ی ایران کدام است؟ فرسایش ، به وسیله آبهای روان مهمترین عامل فرسایش بوده است.
7- فلات ایران علاوه برایران کدام کشورها را نیز شامل می شود؟ علاوه بر فلات ایران ، کشور افغانستان و بخشی از پاکستان را در بر می گیرد.
8- ضلع شمالی فلات ایران……….. در ترکیه شروع شده ودر شمال شرق به ارتفاعات……... در افغانستان ختم می شود. کوههای آرارات. هندوکش.
9- غرب فلات ایران را……………………وشرق آن را…………………..محدود کرده اند. رشته کوه زاگرس . رشته کوه سلیمان.
10- اشکال ناهمواریهای ایران را نام ببرید؟ سرزمین مرتفع- سرزمینهای هموار
11- ناهمواریهای ایران را از نظر طبیعی وجهت برجستگیها وشرایط خاص منطقه به چه بخش هایی تقسیم می کنند؟ کوههای شما لی- کوههای غربی وجنوبی – کوههای شرقی – جلگه های ساحلی – دشتها وچاله های داخلی
12- بهترین مکان برای کشاورزی وایجاد روستاها وشهرها کدامند؟ مخروط افکنه
13- وجود رشته کوه البرز چه تاًثیری بر دامنه شما لی و جنوبی آن دارد؟ رشته کوه البرز که در لبه جنوبی دریای خزر قد برافراشته است، بنابراین ، بین دامنه شما لی و مشرف به دریا ودامنه جنوبی البرز مشرف به نواحی خشک داخلی دو دنیای متفاوت به وجودآمده است.
رطوبت دریای خزر به شکل برف وبا ران بر دامنه شما لی البرز می بارد ورود های فراوانی را به وجود می آورد این قسمت ،از جنگل های انبوه پوشیده شده است، درحا لی که دامنه جنوبی البرز بدون رطوبت مانده وتنها در فصل زمستان مقداری برف وباران برآن می بارد.
14- دو قله ی بلند زاگرس را که دربیشتر سال پوشیده ازبرف است را نام ببرید؟- فیروز کوه، دماوند .
15- رودهای پرآبی را که ازکوه های زاگرس به سمت جلگه خوزستان جاری می شود را نام ببرید ؟ کارون، جراحی ، کرخه ،زهره .
16-دشت چیست؟ دشت سرزمین هموار یا نسبتاً همواری است که حصا ری کوهستانی آن را فراگرفته وممکن است یک یا چند رود به آن واردشود.
17- وسیعترین دشت های کشور ایران را نام ببرید؟ دشت کویر- دشت لوت .
18- جلگه چیست؟- به سرزمین های پست وهمواری که از یک طرف به کوهها واز طرف دیگر به دریاها ودریاچه ها منتهی می شود.
19- چه عواملی زمینه ی فعالیت کشاورزی را برای ساکنان جلگه های شمال (کنار دریای خزر) را فراهم کرده است؟- رطوبت کافی ،خاکهای آبرفتی ودمای مناسب در طول سال عوامل مهمی هستند که زمینه فعا لیت کشاورزی را برای ساکنان ان جلگه ها فراهم کرده است.
20- عناصر اصلی درتشخیص آب وهوا کدامند؟ بارش و دما
21- چه عواملی در تنوع آب وهوای ایران تاثیر گذارند؟ اختلاف در زاویه تابش آفتاب (عرض جغرافیایی) – ارتفاع – فاصله از دریا- توده هایی که وارد ایران می شوند.
22- مخروط افکنه ها چگونه به وجود آمده اند؟ ریزشهای جوی در ارتفاعات ، جریان های سطحی ونیز حرکت سیلاب را به دنبال دارد و دامنه ها را به شدت فرسایش می دهد، در نتیجه دره های کوچک و بزرگی را در منا طق کوهستانی به وجود می آورد. با ادامه فر سایش ، رسوب گذاری و ته نشین شدن مواد آبرفتی در پای کوهها مخروط افکنه بوجود می آید.
23- چین خوردگی زاگرس در امتداد شمال غربی از ............به سمت جنوب شرقی تا ..............امتداد دارد. مریوان تا شمال تنگه ی هرمز
24 – تحولات فلات ایران در گذشته چگونه بوده است؟ فعالیتهای کوهزایی اواخر دوران ترشیاری شکل نهایی البرز و زاگرس را بوجود آورد. با ارتفاع گرفتن کوهها و ناهمواریها زمین های پست و هموار به صورت حوضه های بسته (چاله ها و دشتها ) شکل گرفت.در آغاز کواتر نر فعالیت آتش فشانی شدت بیشتری گرفت و دماوند و سبلان سهند وتفتان شکل گرفتند و پس از آن عامل مهم تغییر چهره ی زمین فرسایش بخصوص آبهای روان بوده است.
25- متوسط ارتفاع کوه های ایران چند متر است؟3500 متر
26- به ازای هر هزار متر ارتفاع دما چه تغییری می کند؟6درجه دما کاهش می یابد
27-گسل زاگرس چه امتدادی دارد؟ شمال غربی – جنوب شرقی
28-موقعیت ریاضی ایران را ذکر کنید.( دامنه ی طول جغرا فیایی ، عرض جغرافیایی، وسعت ) X=44-63 y=25-39 s= 1648195
29- مصب رود را تعریف کنید؟جایی که رود خانه به دریا می ریزد
درس سوم
نگاهی به جغرافیای انسانی
1- سه ایل مهم کشور را نام ببرید و ییلاق وقشلاق آنها را ذکر کنید؟- ایلات بختیاری ییلاق خود را در اطراف شهر کرد ( زاگرس شمال غرب) و قشلاق خود را در جلگه خوزستان می گذرانند. ایلات قشقایی در زاگرس بین شمال و جنوب استان فارس و ایل سونها بین جلگه مغان و دامنه های سبلان و ارتفاعات اذربایجان جابجا می شوند.
2- بیشترین شهرهای ایران در چه ارتفاعی قرار دارند؟ بیشترین شهرهای ایران در نواحی پایکوهی با ارتفاع 900 تا 2150 متری قرار دارند.
3-نا برابری در پراکندگی شهر های ایران در عرضهای مختلف نشاندهنده چه چیزی است؟ نشان دهنده تفاوت در ویژگیهای اقلیمی و شرایط محیطی و زیستی می شود.
4-کمترین شهرهای ایران در چه ارتفاعی قرار دارند؟ در نواحی مرتفع کوهستانی بالای 2150متری قرار دارند.
5-استان چیست؟ استان از چند شهرستان تشکیل شده است واستاندار آن را اداره می کند.
6- عشایر زندگی اجتماعی- قبیله ای دارند یعنی چه؟- یعنی از ایل و طایفه تشکیل شده اند و افراد یک طایفه غالبا" با هم خویشاوند هستند.
7-چرا کوچ نشینان تعدادشان رو به کاهش است؟ به دلیل سختی نوع زندگی و تحولات اجتماعی تعداد کوچ نشینان رو به کاهش است .
8-اولین اقوامی که وارد یران شدند؟ وچه جورزندگی رابرگزیدند؟ آریاییها و اغلب آنها کشاورزی و عده ای از آنها زندگی کوچ نشینی را برگزیدند.
9-انواع معیشت درایران را نام ببرید؟ روستایی و شهری وکوچ نشینی
10-شکل گیری شهرهای ایران به چه چیزی بستگی دارد؟- آب، نا همواری ها ، عرض جغرافیایی ، راههای ارتباطی و عامل دفاعی
11-حاصل خیزترین منطقه برای کشاورزی را نام ببرید؟ مخروط افکنه ها
12-واحه چیست؟ درحاشیه بیابانها هم چنانچه آبهای زیرزمینی به سطح زمین نزدیک شده باشند با احداث چاه و قنات، امکان کشاورزی و زندگی روستایی به وجود می آید به چنین آبادیهای کوچک در نواحی بیابانی واحه گفته می شود.
13-طبیعی ترین نوع شکل گیری روستاها درکدام ناحیه است؟ درحاشیه بیابانها هم چنانچه آبهای زیرزمینی به سطح زمین نزدیک شده باشند با احداث چاه و قنات، امکان کشاورزی و زندگی روستایی به وجود می آید به چنین آبادیهای کوچک در نواحی بیابانی واحه گفته می شود.
14-روستاهای متمرکز را تعریف کنید؟ در پیرامون منابع آب،(مانند چاه،چشمه ) را به صورت متمرکز در می یابیم.
15-چه چیزی باعث به وجود آمدن روستاهای پراکنده شده است؟ در اطراف هر خانه روستایی، زمینهای کشاورزی و شالیزارهای بزرگ شکل گرفته است. این شکل بندی روستایی را روستاهای پراکنده می گویند.
16-درایران درکجا روستاهای پراکنده دیده می شود؟ در جلگه های کنار دریای خزر و نواحی مرطوب و جلگه های شمال ایران.
17-روستاهای طولی چیست؟ روستاهایی که در امتداد یک رود شکل گرفته اند به روستاهای طولی معروفند.
18-روستاهای پلکانی چیست؟ در منا طق کوهستانی کشور ممکن است خا نه های روستایی بر دامنه یک کوه استقرار یافته باشد، معمولا" در دامنه های روبه آفتاب ساختمانها به صورت پلکانی ، بالا دست ساختمانهای دیگر قرار می گیرد.اینگونه روستاها را روستاهای پلکانی می گویند.
19-چرا روستاهابا محیط خودپیوند یافته اند وچه چیزی باعث ضعیف شدن این پیوند شده است؟ در ساختمانهای روستایی ، مصالحی بکار می رود که معمولا" در محیط اطراف وجود دارد و به این جهت بامحیط جغرافیایی خودپیوند یافته اند. به علت گسترش امکانات و مصالح شهربه نواحی روستایی
20-چرا سقف خا نه ها در بعضی منا طق به صورت گنبدی شکل است؟ زیرا در این حالت معمولاً روز ها به نیمی از سقف خانه آفتاب مستقیم نمی تابد و این امر در خنک نگه داشتن داخل خانه ها موثر می باشد واز شدت گرمای تابش آفتاب می کاهد .
21-معمولاً روستاییان به چه شغلی مشغول هستند؟ اکثر روستاییان به کار کشاورزی اشتغال دارند .
22-صنایع دستی روستاییان با توجه به محیط زندگی آنها توضیح دهید؟- روستاییان نواحی شمالی کشور با بهره گیری از چوب گیاهان و درختان به ساخت وسایل گوناگون حصیری و چوبی می پردازند ودر روستا های مناطق نیمه خشک که خاک فراوان است ساخت ظروف و اشیاء سفالی رواج دارد .
23-آب چه تاًثیری در شکل گیری شهرها دارد؟ هسته اولیه بسیاری از شهر ها ی ایران در جایی بوده که به آب دسترسی داشته اند .
24-ناهمواری رابه عنوان یکی از عوامل شکل گیری شهر های ایران توضیح دهید؟ ویژگیهای طبیعی از جمله ناهمواری و ارتفاع از عوامل مهم در استقرار و توسعه شهر های ایران بوده اند .
25-عرض چغرافیایی را به عنوان یکی از عوامل شکل گیری شهر های ایران توضیح دهید؟ در نواحی جنوبی کشور ( عرض های جغرافیایی پایین ) علی رغم هموار بودن زمین ها تعدا دمراکز شهری کم است و برعکس در نیمه شمالی کشور ( عرض های جغرافیایی بالا ) تراکم بیشتری از شهر ها را دارد .
26-راههای ارتباطی ودفاعی را درتوسعه شهرها راتوضیح دهید؟ عامل دیگری که در ایجاد و توسعه شهر های ایران دخالت دارند راههای ارتباطی است ، این عامل در طول تاریخ به بعضی از شهر ها ارج و اعتباری بخشیده است . بزرگترین شهرهای ایران در گذشته در مسیر راههای کاروان رو و بازرگانی شکل گرفته اند مانند کرمانشاه . امروزه نیز توسعه راههای ارتباطی و وضعیت مناسب گذرگاهی ، موجب گسترش برخی از شهر ها شده است . بنادر نیز از این نظر حائز اهمیت هستند . عامل دفاعی هم در گذشته از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است ، بسیاری از سکونتگاهها در گذشته بر اثر نا امنی از بین رفته اند . ماند شهرهای تاریخی و بزرگ نیشابور و ری که بر اثر حمله مغول ها از بین رفتند و مجدداً باز سازی شدند .
27-نقش شهررا توضیح دهید؟ در گذشته و حتی امروز برخی از شهر ها ویژگی خاصی داشته و کارایی خاصی را از خود نشان می دهند که به آن نقش شهر می گویند .
28-کوچ نشینی زائیده ی چیست؟ کوچ نشینی زاییده استفاده ی مستقیم انسان از منابع طبیعت است .
29-انواع نقش شهررانام ببرید؟ سیاسی ، مذهبی ، صنعتی ، فرهنگی ، بازرگانی ، نظامی ، توریستی ، گذرگاهی و دانشگاهی
30-شهرستان چیست؟ هر شهرستان از چند بخش تشکیل شده است که فرماندار آن را اداره می کند .
31-روستا یا ده چیست؟ کوچکترین واحد سکونت و مبدا تقسیمات کشوری ، روستا است .
32-بخش چیست؟ هر بخش از چند دهستان تشکیل شده است که بخشدار آن را اداره می کند .
33-دهستان چیست؟ از مجموع چند روستا یک دهستان تشکیل می شود که دهدار آن را اداره می کند .
34-شهر چیست؟ در محدوده ی یک بخش یک یا چند نقطه ی شهری قرار دارد که شهردار آن را اداره می کند .
35-آریاییها ازکجا به طرف فلات ایران حرکت کردند؟و در کجا ساکن شدند ؟ - آریا ییها دامپرورانی بودند که از آسیای مرکزی و جنوب سیبری به طرف ایران حرکت کردند و به تدریج در بخش هایی از ایران ساکن شدند
36-اولین روستاهای ایران درکجا به وجود آمدند؟ در ایران امکان دسترسی به آب ، در پایکوهها و در دامنه های کوهستان ها بیش از هر جای دیگراست . نخستین روستا های داخل فلات ایران نیز در همین مناطق به وجود آمدند .
37-علاوه بر آب چه چیزدیگری درتوسعه ی روستا نقش مهمی داشته است؟ علاوه بر آب ، جنس خاک نیز در ایجاد و توسعه روستا های ایران نقش مهمی داشته است .
درس چهارم
بیابان ها
,1ویزگی اب وهوایی مناطق خشک را بیان کنید. ,
- بارندگی در مناطق خشک و کم نامنظم است .
- مقدار باراندگی در سال هایمختلف متفاوت است وممکن است حتی چندین سال بارندگی صورت نگیرد.
- بارندگی اغلب شدید وبه صورت رگبار است. میزان بارندگی،تبخیر،درجهی حرارت وپوشش گیاهی و غیره استفاده می کنند .
- به علت گرما, خشکی هوا ووزش بادهای شدید, میزان تبخیر و تعرق بیشتر ازبارندگی سالانه است .
,2دانشمندان برای تقسیم بندی مناطق خشک از چه عواملی استفاده می کنند؟
میزان بارندگی،تبخیر،درجه ی حرارت وپوشش گیاهی و غیره استفاده می کنند .
,3دو ویزگی بیابان ها را بیان کنید.
کمبود بارش و تبخیر زایاد.
,4مهمترین نوار بیابانی در کجا قرار دارد؟
در نیم کرهی شمالی از مجاورت اقیانوس اطلس تا حدود چین است که شامل صحرای بزگ افریقا بیابان عربستان ایران ترکمنستان گبی و تار می باشد.
,5دلیل به وجود آ مدن بیابان ها را بنویسید.
فشار زیاد جنب حارهای، جرایان های اب سرد ساحلی اقیانوسها، دوری ازمنابع رطو بت ووجود کوهستان ها .
,6فشار جنب حاره ای را به عنوان عامل بوجود آورنده ی بیابان توضیح دهید .
فشار هوا در تما عرض های جغرافیایی یکسان نیست. وقتی در جایی فشار هوا کم باشد ،هوا به علت سبکی بالا رفته، سرد می شود ،وپس از سرد شدن در صورت وجود رطوبت کافی و سایر شرایط لازم موجب بارندگیمی شود .هوای گرم و مرطوب پس از ایجاد بارش به سمت مدار های راس السرطان و راس الجدی حرکت می کند و به سبب سنگین شدن وتراکم در عرض های جغرافیایی مذکور فرو می نشیند و یک منطقهء پرفشار را به وجود می آورد .
,7جریان های اب سرد ساحلی اقیانوسها را توضیح دهید. جریان های سرد اقیانوسی که از قطب جنوب به سمت استوا حرکت می کنند،در برخی سواحل باایجاد هوای سرد و نشست هوا،مانع ایجاد بارش باران در این مناطق می شوند . مانند بیابان اتاکاما و اریکا در آمریکای جنوبی و بیابان نامیب در آفریقا.
,8دوری از منابع رطوبت و وجود کوهستان ها را توضیح دهید.
کوهها مانع ورود هوای مرطوب به نواحی پشت کوه می شود وموجب تشدید شرایط بیابانی می شود.
,9ایران در چه منطقه ای از جهان قرار گرفته است , دلیل وجود بیابان های ایران را نام ببرید.
ایران به سبب نزدیکی به مدار راس السرطان تحت تاثیر فشار زیاد جنب حاره های قرار دارد .
کوههای زاگرس و البرز مانع ورود هوای مرطوب به نواحی خشک داخلی و تشدید شرایط بیابانی می شود.
بخشی وسیعی از ایران از منابع رطوبطی دریاها و اقیانوس ها دوراست .
سوالات پنجم
انسان و بیابان
,1 انسان چگونه موجب گسترش بیابان ها می شود؟ هر سرزمینی توان و ظرفیت معینی دارد . حال اگر میزان بهره برداری ازاین سرزمین بیشتر از توان آن سرزمین باشد تعادل محیط به هم می خوردو زندگی گیاهای ، جانوری و انسانی درمعرض خطر قرار می گیرد نا بخردانه، توان این نواحی را به سرعت کاهش می دهد و موجب گسترش بیابان ها می شوند .
,2 بیابان زایی را تعریف کنید.
, انسان با تخریب و فرسایش خاک و از بین بزردن پوشش گیاهی مهمترین عامل بیابان زایی است.
,3فایدهء خاک چیست؟
خاک برای رشد گیاهان و محصولات کشاورزی اهمیت اساسی دارد. بدون خاک زندگی انسان ها و حیوانات امکان پذیرنخواهد بود زیرا موجودات برای تامین غذای خود به آن وابسته هستند .
,4 فرسایش خاک چیست؟
,فرسایش خاک یعنی جابجایی افقی خاک از محلی به محل دیگر توسط آب یا باد .
,5 کدام عامل در گسترش بیابان ها (بیابان زایی )تاثیر بیشتری دارد؟
از بین بردن پوشش گیاهی .فرسایش خاک . شور شدن زمینها (کویر زایی) .
,6خاک چیست ؟
خاک قشر نازکی است که بر سطح زمین گسترده شده است و معمولاً کمتر از یک مترضخامت دارد . برای تشکیل یک سانتی متر خاک بیش از هزار سال زمان لازم است.
,7.فرسایش غیر طبیعی چگونه به وجود می آید؟
وقتی انسان با اعمال بیرویه خود به خصوص در مناطق خشک که بسیار حساس است موجب فرسایش خاک می شود در این صورت فرسایش غیر طبیعی به وجود می آید.
,8چرای بی رویه دامها را توضیح دهید.
وقتی پوشش گیاهی یک ناحیه در اثر چرای بیرویه دام هااز بین برود ذرات خاک به اسانی به وسیله ی باد یا آب پراکنده می شود .
,9 شخم زدن نامناسب خاک را توضیح دهید.
شخم زدن در جهت شیب خاک باعث افزایش سرعت حرکت آب میشود و شستوشوی لایه های سطحی خاک را سریعتر می کند.
,10تخریب جنگل ها چه ارتباطی با فرسایش دارد؟.
وقتی جنگلها را برای ایجاد مزارع کشاورزی ،ساختن جاده ها ، کار خانه ها و خانه های مسکونی از بین می برند خاک به راحتی بر اثر بارندگی و وزش باد شسته و پراکنده
می شود وفرسایش می یابد زیرا ریشه گیاهان از خاک در برابر باران وباد محافظت می کند .
,11بهره برداری بیش از حد از خاک را توضیح دهید.
استفاده بیش از توان خاک برای کشاورزی، موجب از بین رفتن مواد لازم خاک و فرسایش آن می شود.
,12برای مبارزه با بیبان زایی چه کارهایی انجام می شود؟
با گسترش بیابان ها و حرکت ماسه های روان مزارع، شهرها و روستاهای اطراف بیابان ها در معرض خطر قرار می گیرند و آسیب می بینند. به همین جهت مبارزه با بیابان زایی از جمله برناه هایی است که در اغلب کشور هایی که با گسترش بیابان مواجه هستند ، انجا م می گیرد .
, ,13شور شدن خاک را توضیح دهید .
انسان به طریق مختلف موجب افزایش نمک در خاک می شود، از جمله آبیاری زمین کشاورزی با آب شور ، دادن کود های شیمیایی شور به زمین، از بین بردن وشش گیاهی ، آتش زدن گیاهان و بقایای محصولات کشاورزی در زمین و... ,14روش های بیابان زدایی را توضیح دهید.
ثتبیت ماسه های روان از طریق کاشتن گیاهان وایجاد باد شکن با دیوار هایی از بوته ها وگیاهان خشک و سر شاخه ها به صورت شطرنجی و یا نواری روی تپه های ماسه ای انجام می گیرد. پاشیدن مالچ نفتی روی ماسه های روان برای جلوگیری از حرکت انها.
15فرسایش خاک واز بین رفتن آن رادر هر سال بر حسب واحد هکتار در زمین های مختلف توضیح دهید.
(جنگلها :0/01)(زمین کشاورزی :0/7)(چراگاه :1)(زمین بایر :18)
16صید ماهی در چه بیابان هایی مرسوم است؟
بیابان ساحلی
17زیبایی بیابان ها را توضیح دهید .
به علت کم بود رطوبت و آلودگی ،در بیشتر بیابان ها، آفتاب، زیبایی و درخشندگی خاصی دارد و کمتر ابری در آسمان دیده می شود . ستارگان با درخشش و تلا لوء شکوه زیادی به شبهای بیابانا واین برای کسانی است که می خواهند اوقات فراغت خود را دور از سر وصدا ودود شهر ها بگذرانند
18منابع بیابان ها را توضیح دهید .
در بیابان ها منابع معدنی مهم وبا ارزشی وجود دارد. یکی از مهمترین این معادن نفت است. وقتی کشورهای صنعتی و استعمارگر فهمیدند در خاورمیانه وبیابانهایی مانند بیابان عربستان وصحرای بزگ آفریقا نفت وجود دارد، به بهانه ی کمک به اکتشاف واستخراجآن به این سر زمین هاآمدند و نفت آنها را استخراج کردند. متاسفانه چون این کشورها، دانش وفنون و سرمایه لازم برای حفاری و استخراج این مادهء با ارزش را نداشتند، مقدار زیادی از نفت آنهابا قیمت ارزان در اختیار استعمار گران قرارگرفت وکمتر توانستند از درآمد نفت برای آبادی و پیشرفت کشور خود استفاده کنند. در بیابان ها منابع مهم دیگری مانند فسفات، نیترات، مس، آهن والماس وجود دارد.
19 قدیمی ترین شیوه ی زندگی در مناطق بیابنی ا توضیح دهید.
یکی از قدیمی ترین شیوه های زندگی مردم در مناطق گرم و خشک ، کوچ نشینی است . کار اکثریت مردم کوچ نشین ، دام پروری است. آنها ناچارند برای پیدا کردن علوفه و آب دام های خود از جایی به جای دیگری کوچ کرده و مدام در حرکت باشند.
20زندگی انسان در بیابانها را توضیح دهید .
پیدا کردن آب در بیابان ها یکی از بزرگ ترین مشکلات زندگی در بیابان ها است قسمتهایی از بیابان ها که چشمه های آب و یا رود خانه های دارای آب شیرین همراه با آب شیرین وجود داشته باشد ، مردم به دور آن جمع می شوند . جاهیی در بیابن که خاک خوب و مناسب وآب کافی دارند ،واحه را به وجود می آورند . گاهی اوقات واحه ها بزرگ هستند وروستاهای کوچک وبزرگی را به وجود می آورند ،کشاورزان در آنها انواع گیاهان و میوه ها را می کارند و دامپروری هم از رونق برخوردار است . در گذشته ایرانیان و یا مردم سایر کشورها با حفر قنات آب را از بالا دست به جای کم آب می رسانیدند و از آن برای کشاورزی و سایر مصارف استفاده می کردند امروزه هم با ایجاد سد در مناطق در کوههای نزدیک به مناطق خشک و ایجاد کانال های آبیاری ، آب را از مناطق دور به این بخشها می آورند .
12 شیوهی زندگی در بیابان هاامروزه به چه شیوهای تغییر کرده است ؟
شیوه ی زندگی در بیابن ها تغییر می کند : کشف نفت در اطراف خلیج فارس و بیابن های آفریقا تغییرات زیادی در زندگی مردم به وجود آورد، از جمله برخی کوچ نشین ها ، دمپروری را رها کردند و بعنوان کارگر در زمین های مربوط به استخراج ، پالایش و... نفت مشغول به کار شدند ویا برای یافتن شغلی در کار خانه ، مغازه و ... به شهر روی آوردند . بسیاری از مساکین بیابان برای حمل و نقل از کامیون استفاده می کنند کشاورزان زمین را با تراکتور ، شخم می زنند وبا استفاده از موتور پمپ آب چاه را استخراج میکنند .
22 تعادل محیط چگونه به هم می خورد؟
محیط طبیعی یک محیط متعادل است اگر بیش از حد ظرفیت و توان آن از آن استفاده کنند از حالت طبیعی خارج شده پوشش جانوری و گیاهی آسیب می بیند.
یاسین اسماعیلی
فصل چهارم سوالات درس ششتم
(اهمیت ونقش جنگلها)
1- از اهمیت و نقش جنگلها چهار مورد را نام ببرید ؟
- میوه ، ریشه درختان و قارچها غذای عده زیادی از انسان ها را تشکیل می دهند .
- درختان دی اکسید کربن هوا را می گیرند و اکسیژن تولید کرده و آن را به هوا بر می گردانند .
- سایه درختان انسان را از گرمای شدید محافظت می کند .
- برخی فرآورده های جنگلی مانند کائوچومصرف صنعتی دارند.
2- جنگلها چگونه باعث جلوگیری بروز و سیلاب می شوند ؟
از بروز سیلاب جلوگیری می کند زیرا با ریزش آب بر روی برگ ها و شاخه ها از سرعت باران کاسته می شود و خاک جنگل هم پوشیده از شاخ و برگ گیاهان پوسیده است که آب را جذب کرده و جویبار های با آب زلال به وجود می آورد .
3- مهم ترین عامل پدید آمدن آب و هوای گوناگون چیست ؟
مناطق مختلف کره زمین انرزی تابشی خورشید را به طور یکسان دریافت نمی کنند .
4- چرا زیست بوم های گوناگون به وجود می آید ؟
به دلیل تنوع آب و خهک و جنس زمین و ارتفاع و ... .
- زیست بوم چیست ؟
مناطق عمده و وسیع محیطی هستند که با پوشش گیاهی و جانوری خاص مشخص می شوند .
- مرز زیست بوم ها چگونه است ؟
مرز زیست بوم تقریبی است و ممکن است در برخی نواحی نا منظم و یا با دخالت انسان تغییر یافته باشد .
7-آب و هوای هر زیست بوم چه چیزی را مشخص میکند /
مشخص می کند که چه نوع جانداری به طور دایم در آن زندگی می کنند .
8- چرا توندار کمتر تحت تاثیر انسان قرار می گیرد ؟
چون میزان دخالت و دستکاری انسان در آن ناچیز است و به دلیل شرایط آب و هوایی نا مناسب جمعیت اندکی در آن زندگی می کنند .
9- چرا در نواحی متراکم از جمعیت جنگلها و پوشش گیاهی از بین می روند ؟
برای گسترش زمینهای کشاورزی و تامین غذا .
10-زیست بوم های اصلی را به ترتیب از استوت به سمت قطبین نام ببرید ؟
1- استوایی .2- خشک و نیمه خشک .3- ساوانا .4- مدیترانه ای .5- علفذار .6-معتدل .7- جنب قطبی .8- توندرا .9- قطبی.
11-ویژگی علفزار را بنویسید علفزارها در کجا وجود دارند؟
الف- بارش کم تا متوسط 600-300میلی متر که بیشتر در بهار و تابستان صورت می گیرد. زمستانهای سرد و تغییرات دمای فصلی زیاد . ب- آسیای مرکزی .2- شرق اروپا .3- شرق استرالیا .4- مرکز آمریکای شمالی .
12-درجنگل های آمازون چه درختانی وجود دارند؟
هوا – نخل روغنی و برخی گونه های جانوری و گیاهی بسیار کمیابدر جهان .
13- چه عواملی موجب تخریب جنگل آمازون شده است ؟
1- احداس بزرگراه سراسری .2- پرورش گاو .3- قطع درختان برای بهره برداری از منابع معدنی بوکسیت و منگنز و سنگ آهن و سایر معادن و دادن زمینهای جنگلی به افراد فقیر و بدون مسکن .
14- انسانها در گذشته چگونه معیشت خود را در آمازون گذرانده اند ؟ در این جنگلها ساکن بودند و با فروش میوه ها و فراورده های جنگلی روزگار خود را می گذرانیدند .
15-چرا به جنگل های آمازون ریه های تنفس جهان می گویند ؟
چون منابع مهم تاّمین کننده ی اکسیژن جهان است .
16-چند درصد از جنگلهای آمازون بر اثر بزرگراه از بین رفته اند ؟
12 درصد
سوالات درس هفتم
پراکندگی و انواع جنگل ها و مراتع در ایران
1- درصد وسعت اراضی در ایران چقدر است ؟
1- مراتع 55% 2- اراضی کویری 2/26 % 3- زمینهای پوشیده از جنگل 4/7% . 4 اراضی کشاورزی و مناطق مسکونی 4/11%
2- علت اینکه در کشور ما رویش درخت با مشکل روبرو است چیست ؟
1 - نامنظم بودن و کمی بارش در بخش های وسیع کشورمان .
3- چرا در کشور ما تنوع گونه های گیاهی زیاد است ؟
به دلیل گسترش ایران در عرضهای جغرافیایی مختلف .
4- دلیل بوجود آمدن جنگلهای انبوه شمالی چیست ؟
به سبب رطوبت زیاد و اعتدال هوا و خاک مصاعد در کرانه های دریای خزر و دامنه های شمالی البرز .
5- بیشتر درخت های جنگل انبوه از چیست و چه اهمیتی دارند ؟
از درختان سفید راش – ممرز به دلیل تجارتی بودن و صنعتی بودن .
6- جنگل های ارس باران شامل کدام حوضه است ؟
حوضه آبخیز رودخانه ارس .
7- پوشش گیاهی نواحی نیمه خشک از چیست ؟
جامعه جنگلی بلوط ایران .
8- اهمیت درخت بلوط چیست ؟
به علت داشتن ریشه های قوی و عمیق به خوبی در برابر بادهای شدید و خشک سالی مقاومت می کند .
9- جنگل های حرا را توضییع دهید و چه اهمیتی دارند؟
در سواحل کم عمق خلیج فارس در محدوده بندر عباس و جزیره قشم جنگل های گرمسیری مانگرو یا حرا قرار دارند در هنگام جزر سر از آب بیرون می آورند و در هنگام مد تا نیمه به زیر آب می روند از آب شور دریا تغذیه می کنند و از نظر داروسازی و تغذیه دامها اهمیت دارند .
14-مرتع را تعریف کنید ؟
مرتع یا چراگاه زمینی دارای پوشش گیاهی است و دام می تواند مدتی در آن چرا کند مراتع طبیعی سرزمین های هستند که دارای گیاهان مرتعی خود رو می باشند .
10- اهمیت مراتع ایران را نام ببرید ؟
1- جلوگیری از فرسایش خاک . 2- تامین علوفه مورد نیاز دام ها . 3- استفاده در منابع یا داروسازی و زیستگاه 4-جانوران
12- نوع وسعت مراتع کشور را ذکر کنید ؟
1- مراتع نسبتاّ خوب ( 14 میلیون هکتار ) 2- مراتع متوسط تا ضعیف (60 میلیون هکتار )
3- مراتع خیلی ضعیف و فقیر ( 16 میلیون هکتار ) وسعت اراضی مراتع کشور ( 90 میلیون هکتار )
13- وسعت جنگل ها و مراتع در کشور چند درصد بوده اکنون چگونه است ؟
11تا 18% و درحال حاضر به 4/7% کاهش یافته است .
14- مهم ترین عامل تخریب جنگل ها و مراتع را ذکر کنید ؟
1- چرای بیش از حد دام ها 2- کندن بوته ها برای مصارف سوخت روستاییان
3- قطع درختان ، از بین بردن مراتع به منظور تبدیل به زمین کشاورزی خانه های مسکونی ، کار خانه ها و غیره
15- از بین رفتن مراتع چه پیامدهای به دنبال دارد ؟
1- ازبین رفتن مراتعباعث کاهش میزان دام ها است که با توجه به افزایش جمعیت کشور و نیاز به محصولات دامی مشکل گوشت را فراهم آورده است .
هدایت افروزه
سوالات فصل پنجم
درس 8
1. آلودگی هوا چیست؟ هر گونه ماده ی اضافی که وارد هوا شود و خواص فیزیکی، شیمیایی و زیستی آن را تغییر دهد، آلودگی هوا نامیده می شود.
2. عوامل به وجود آورنده ی آلودگی هوا را بنویسید؟ آلودگی هوا ممکن است بر اثر عوامل طبیعی یا در نتیجه فعالیت انسان ایجاد شود
3. چهار عامل مهم به وجود آورنده ی آلودگی هوای تهران را بنویسید؟ دود ناشی از انواع سوختها، موقعیت جغرافیایی، کمی باران تراکم جمعیت، مساحت و ساز نامناسب شهری، وجود صنایع آلوده کننده.
4. خاصیت گلخانه ای چیست؟ سقف اکثر گلخانه ها را از شیشه یا نایلون می سازند. علت این امر آن است که تابش نور خورشید از شیشه یا نایلون عبور کرده و آن محوطه را گرم می کند. اما گرمای ناشی از تابش نمی تواند از شیشه یا نایلون خارج شود، در نتیجه داخل محوطه گرمتر از بیرون می شود. این عمل شیشه یا نایلون را خاصیت گلخانه ای می گویند.
5. اثر مثبت گلخانه را تعریف کنید؟ اثر مثبت گلخانه ای آن است که از سرد شدن زیاد زمین در هنگام شب جلوگیری می کند و در عین حال مانع گرم شدن بیش از حد زمین در هنگام روز می شود.
6. چه چیزهایی موجب گرم شدن کره ی زمین می شوند؟ گازهای گلخانه ای
7. گازهای مهم گلخانه ای را نام ببرید و بگویید هر کدام چند درصد هستند؟
متان 10 % دی اکسید کربن72% دی اکسید نیتروژن 5% گازهای سرد کننده 13 %
8. مهمترین پیامدهای گرم شدن کره ی زمین را نام ببرید؟ *گرم شدن زیاد هوا باعث ذوب شدن توده های یخ در قطب شمال و جنوب می شود. * سطح آب اقیانوس ها و دریاها بالا می آید و این امر باعث به زیر آب رفتن سواحل پست و دلتاها و برخی جزایر و ایجاد سیل خواهد شد. * طول دوره های خشکسالی افزایش می یابد
9. وارونگی دما چیست؟ و در چه موقعی به وقوع می پیوندد. در حالت عادی در لایه های اولیه جو ( تروپوسفر) با افزایش ارتفاع از سطح زمین ، دمای هوا کاهش می یابد و بنابراین در شرایط عادی، هوای مجاور در سطح زمین گرمتر و سبکتر از لایه بالایی است و می تواند به راحتی به سمت بالا صعود کند و جابه جا شود اما در بعضی مواقع به خصوص در فصل زمستان وضعیت برعکس می شود. زیرا در این شرایط هوای سردتر و سنگین تر در مجاورت زمین به حالت ساکن قرار گرفته است و لایه هوای گرمی در بالای آن وحود دارد. در چنین شرایطی حرکت صعودی و جابه جایی هوا صورت نمی گیرد.قسمت دوم سوال: وارونگی دما در شبهای آرام بدون ابر زمستان اتفاق می افتد.
10. باران اسیدی چیست؟ یکی از آثار و نتایج آلودگی هوا باران اسیدی است.
11. دی اکسید گوگرد و دی اکسید چگونه باران اسیدی را به وجود می آورند؟ این دو دما در اتمسفر با اکسیژن و بخار آب واکنش شیمیایی ایجاد می کنند و به صورت اسید سولفوریک و اسید نیتریک در می آیند.
12. پیامدهای باران اسیدی را بنویسید؟ *باران اسیدی باعث از بین رفتن بناها و آثار تاریخی به خصوص در ساختمان هایی که از سنگ مرمر یا آهک ساخته شده باشند، می شود. *باران اسیدی میزان حاصلخیزی خاک را کاهش می دهند و حتی ممکن است مواد سمی را وارد خاک کنند. * باران اسیدی موجب نابودی درختان و کاهش به خصوص سرما می شود.
13. یکی از آثار نامطلوب آلودگی هوا چیست؟ نازک شدن لایه ی ازن
14. 3O در کجای زمین قرار دارد، در چه ارتفاعی، و اهمیت آن چیست؟ در استراتوسفر، در ارتفاع حدود 25 الی 40 کیلومتری سطح زمین، این گاز نجات بخش با جذب و کاهش اثرات مخرب امواج ماوراء بنفش خورشید همانند صافی کره زمین را از اثرات تخریبی امواج آسیب زا مصون و محفوظ نگاه می دارد.
15. در کجای زمین پاره گی ازن بیشتر احساس می شود؟ قطب جنوب، شمال غربی اروپا مخصوصا اسکاندنیاوی
16. باران اسیدی در کجای اروپا بیشتر روئیت می شوند؟ فلاند، نوروژ ، در شبه جزیره اسکاندنیاوی
درس 9
آلودگی دریا و رود ها
1. بلندترین رود اروپا: دانوب، راین
2. طول راین چقدر است و از کدام کشورها سرچشمه می گیرد و به کجا می ریزد؟
این رود با 1300 کیلومتر طول از سوئیس سرچشمه می گیرد و از کشورهای فرانسه، آلمان و هلند عبور می کند و به دریای شمال می ریزد.
3. خطرناکترین موادی که وارد رود راین می شوند کدامند؟ و چه عناصری را وارد می کنند. صنایع فلزی و شیمیایی مواد مضری چون کادمیوم، سرب و جیوه را وارد رود می کنند. صنایع کاغذ سازی و مواد شوینده هم فاضلابهایی به این رود می کنند. صنایع کاغذ سازی و مواد شوینده هم فاضلابهایی به این رود وارد می کنند. فاضلابهای خانگی، زباله ها و مواد زایدی چون قطعات کاغذ، وسایل کهنه و ..... به داخل رود ریخته می شود. ورود این مواد کیفیت آب رود را به شدت آلوده نموده است و بحرانی جدی برای محیط زیست حوزه ی اطراف آن بوجود آورده است.
4. دریاچه ای که در رود راین است چه نام دارد؟ 5. چه راه حل هایی برای مقابله آلودگی رودها پیشنهاد می شوند؟
1. کاهش ورود مواد آلاینده به داخل آب 2. انتقال منابع آلوده کننده به نقاط دورتر 3. پاکسازی رودها از آلاینده ها.
6. در سطح بین المللی چه پیشنهادهایی برای مقابله با آلودگی رود راین شده است؟ مشارکت کشورهای اطراف رود راین برای مقابله با آلودگی از طریق گردهمایی ها و جلسات بحث و گفتگو.
7. چه عواملی موجب آلودگی دریاها شده اند؟ دو مشکل آلودگی دریاها و صید بی رویه ی ماهیها حیات دریاها را به خطر انداخته است. تصادف کشتیها باعث آلوده شدن دریاها می شود.
8. بزرگترین دریاچه جهان چه نام دارد و وسعت آن چقدر است؟ و در چه ارتفاعی قرار دارد. در یای خزر ( مازندران ) بزرگترین درپاچه ی جهان است. مساحت آن بیش از 360000 کیلومتر مربع و سطح آب آن 27 متر پایین تر از سطح اقیانوسها است.
ن چقدر آن چقدر است؟ و در چه اتفاعیآ
9. اهمیت دریای خزر چیست؟ دریای خزر ( مازندران) از نظر صید ماهی و بویژه ماهیان خاویار اهمیت فراوان دارد.
10. سموم کشاورزی چگونه وارد آب می شوند. ورود فاضلابهای دارای کودهای شیمیایی و سموم کشاورزی از طریق رودها. این سموم وارد دریا شده و بوسیله آبزیان وارد زنجیره غذایی شده و سلامتی انسان را به خطر می اندازد.
11. افزایش جمعیت چگونه باعث آلودگی دریاها می شوند. با افزایش جمعیت و دفع زباله های ساکنین سواحل، محیط زیست دریا را به خطر می اندازد.
12 رودها چگونه باعث آلودگی دریاها می شوند. قسمت عمده ی آلودگی دریای خزر ( مازندران ) ناشی از رودخانه ولگا است که فاضلابهای شهری و صنعتی کارخانجات را به این دریا وارد می کند.
13. نفت چگونه باعث آلودگی دریاها می شوند. استخراج و اکتشاف نفت از بستر دریای خزر ( مازندران ) بویژه جمهوری آذربایجان آلودگی نفتی ایجاد کرده است.
14. کدام رود موجب آلودگی دریای خزر می شود. ولگا
15. در اطراف دریای خزر کدام کشور به استخراج نفت می پردازد. جمهوری آذربایجا، ایران، ترکمنستان، روسیه، قزاقستان.
16. اهمیت دریای خزر چیست؟ خلیج فارس یکی از مراکز مهم صید مروارید و ماهی است و در عین حال بدلیل وجود جزایری که از نظر اقتصادی و نظامی اهمیت دارند، منطقه ای مهم محسوب می شود.
17. چرا خلیج فارس بسیار آسیب پذیر است؟ خلیج فارس به علت عمق کم، شوری آب، گرمی هوا و ارتباط محدود با آبهای آزاد جهان، محیط زیست ویژه ای را تشکیل می دهد که در برابر منابع آلوده کننده بسیار آسیب پذیر است.
18. تاثیرات ناشی از آلودگی خلیج فارس را ذکر کنید. نابودی و یا مهاجرت هزاران پرنده از این ناحیه- تغییر رنگ و کیفیت آب و کاهش آب آشامیدنی در قطر و کویت- تشکیل لایه ای از مواد نفتی بر روی سطح آب که مانع از رسیدن نور خورشید و اکسیژن به ماهیها و سایر آبزیان شده و موجب مرگ آنها می شود.
فصلششم (درس 10)
- حوادث طبیعی چه زمانی زیان بارخواهند بود؟
- راه های طبقه بندی مخاطرات طبیعی را ذکر کنید.
- مخاطرات طبیعی بر اساس منشاء (دسته بندی علمی) به چند دسته تقسیم می شوند و برای هر کدام دو مثال بزنید.
- مخاطرات طبیعی بر اساس نقش انسان به چند دسته تقسیم می شوند ؟ برای هر کدام یک مثال بزنید.
- صفحات لیتو سفر روی چه موادی به حرکت در می آیند؟
- صفحات لیتوسفر به چند شکل نسبت به همدیگر در حرکت هستند؟
- گسل چیست؟
- زلزله چه زمانی رخ می دهد؟
- رابطه ی شدت تخریب رابا عمق کانونی زلزله بیان کنید.
- شدت تخریب و بزرگی زلزله را به ترتیب با چه مقیاسهایی نشان می دهند.
- مهمترین مناطق زلزله خیز جهان را نام ببرید.
- از مناطق زلزله خیز جهان دو کمربند زلزله ی آلپ- هیمالیا و کمربند میانی اقیانوس اطلس را با هم دیگر مقایسه کنید.
- چهار مورد از علایم پیش بینی زلزله را ذکر کنید.
- عوامل زیرچگونه به پیش بینی زلزله کمک می کند؟ توضیح دهید
الف ) کاهش لرزشهای کوچک زمین. ب) بیشتر شدن فاصله ی پوسته ی زمین در محل شکستگیها و گسلها
ج) تغیییر درسطح آب چاه ها د) تغییر درمقاومت الکتریکی پوسته ی زمین در محل گسل ها
- عواملی که تلفات جانی و مالی زلزله ها را بیشتر میکند ذکر کنید.
- سه مورد از اهمیت رود خانه ها را بنویسید
- سیل چیست
- علل اصلی وقوع سیل را بنویسید
- عواملی که وقوع سیل را افزایش می دهند را بنویسید
- جغرافی دانان علت مهم وقوع سیل را چه می دانند؟
- بارندگی آرام و طولانی در چه مناطقی سیل به راه می اندازد؟
- هر کدام از عوامل زیر چگونه از نظر امکان وقوع سیل اثر گذاراست؟
الف) وضعیت پوشش گیاهی در حوضه ی آبخیز ب) جنس خاک حوضه ی آبخیز
ج) شیب دامنه در حوضه ی آبخیز د) وضعیت شبکه آبراهه در حوضه یآبخیز
- علت وقوع سیل در بنگلادش چیست؟
- علل سقوط بهمن چیست؟
- بهمن را تعریف کنید.
- احتمال وقوع بهمن در چه مناطقی بیشتر است؟
- یک منطقه ی بهمن خیز در البرز و یک منطقه ی بهمن خیز در زاگرس را بنویسید.
- انواع بهمن را در بهار و زمستان باهم مقایسه کنید؟
- چرا در جاده های کوهستانی وتونلها به رانندگان توصیه می شود که از بوق استفاده نکنند؟
- خشک سالی چگونه اتفاق می افتد؟
- آیا خشک سالی مختص مناطق خشک و بی آب و علف است ؟توضیح دهید.
- خشک سالی چه اثراتی بر زندگی موجودات یک ناحیه دارد؟ توضیح دهید.
- اثرات خشک سالی در چه مناطقی بیشتر است؟
- خشک سالی چه مشکلاتی را بر زندگی انسانها به دنبال دارد؟ به چهار مورد اشاره کنید.
- اگر خاک رسی ترک برداردبخشی از خاک بوسیله ی ............
1- این حوادث زمانی زیان بار خواهند بود که انسان با راههای مقابله با آن آشنا نباشد.
2-از راههای دسته بندی مخاطرات طبیعی از نظر علمی آناست که حل شکل گیری این حوادث را در نظر بگیریم.
بامنشا ء درون زمینی مثال: زلزله ،آتشفشان، امواج بلند اقیانوسی ناشی از زلزله های زیر دریا
3- مخاطرات طبیعی بامنشاءبیرون زمینی مثال: سیل،صاعقه، طوفان
انسان در ایجاد آن نقش ندارد.
4- مخاطرات طبیعی
انسان در ایجاد آن نقش دارد.
5- در زیر این صفحات ناپیوسته ،مادهی سازنده پوسته زمین حالت پلاستیک داشته و تا اندازهای خمیر مانند است.صفحات مزبور ساکن نیستند بلکه روی ماده خمیر مانند زیرین حرکت می کنند.
6- الف) یا ازهم دور میشوند.ب) یا به هم نزدیک می شوند .ج) یا در امتداد هم می لغزند .
7- پوسته قره ها یکپارچه نیستند بلکه در بخشهای مختلف دچار شکستگی هستند که محل آنها را گسل می نامند.
8- زلزله زمانی اتفاق می افتد که سنگهای ناحیه ایاز پوسته زمین، مقاومت خود را در برابر نیروهایی که از درون زمین به آنها وارد می آید،از دست می دهندو می شکنند وانرژی زیادی آزاد می شود.
9- یعنی هر چه عمق کانونی زلزله کمتر باشد،شدت ویرانی بیشترمیشود وهر چه از مرکز زلزله دورتر شویم از قدرت تخریب ان کاسته می شود.
10- برای اندازه گیری میزان خسارت زلزله وهمچنین مقدار انرژیی که آزاد می کند ازدومقیاس استفاده می کنند ،که به نام مرکالی وریشتر معروف است.
11- الف) کمربند کوهستانی آلپ- همالیا ب) کمربند اطراف اقیانوس آرام ج) کمر بند میانی اقیانوس اطلس
12- کمربند کوهستانی آلپ- همالیا: جایی که پوسته تشکیل دهنده قاره آسیا- اروپا به پوسته تشکیل دهنده قاره آفریقا وهند برخورد می کند. کمر بند میانی اقیانوس اطلس: یعنی جایی که پوسته اقیانوس اطلس در حال گسترش است.
13- 1.کاهش لرزشهای کوچک زمین در محلهای مستعد زلزله 2. تغییر در سطح آبهای زیر زمینی 3. بیشتر شدن فاصله پوسته زمین در محل شکستگی هاو گسلها 4. تغییر درمقاومت الکتریکی پوسته ی زمین در محل گسل ها
14- الف) کاهش لرزشهای کوچک زمین در محلهای مستعد زلزله : زمین دایماً در حال لرزش است این لرزشها فقط توسط دستگاههای حساس لرزه نگارثبت می شود. در زمانی که این لرزه ها متوقف شود، امکان تجمع انرژی بیشتر شده وممکن است در اثر تخلیه یکباره این انرژی، لرزش شدیدتری رخ دهد.
15- مانند آتش سوزیها، انفجار لوله های گاز ، لغزشهای زمین، پس لرزهها ، اتصال کابل های برق و.... گاهی تلفات بیشتری به بار می آورد.
16- رود ها علاوه بر تامین نیاز ما به آب یعنی مهمترین عنصر حیاتی،با حمل ورسوب گذاری آبرفت ها، خاکهای حاصلخیز کشاورزی را برای مردم فراهم می آورد.واز سویی دیگر حمل ونقل را رونق می بخشد.
17- سیل جریان بسیار شدید آب است که در بیرون از بستر اصلی رودخانه به جریان در میآید وبه دلیل نیرویی که دارد هر آنچه را که بر سر راه دارد با خود می برد.
18- ریزش بارانهای شدید وطولانی ، ذوب ناگهانی برف از ارتفاعات در اثر گرمای زود رس هوا است. تخلیه آب ذخیره شده در پشت سد در اثر خراب شدن آن نیز می تواند سیل به وجود آورد .
19- یکی از علل مهم وقوع سیل را قطع درختان ونابودی جنگلها می دانند همچنین کندن بوته ها وچرای بی رویه ی دامها در مراتع می تواند از علل وقوع سیل باشد
20- جغرافیدانان یکی از علل مهم وقوع سیل را قطع درختان ونابودی جنگلها می دانند.
21- درمناطق مرطوب وعرضهای جغرافیایی بالا
22- الف: پوشش گیاهی باعث حفاظت خاک ومانع ازحرکت سریع آب در زمین می شود وآب را به داخل زمین نفوذ میدهد.
ب: جنس خاکها از نظر سرعت نفوذ آب در آنها ومقداری آبی که می توانندنگهداری کنند.
ج: شیب دامنه در سرعت حرکت آب اهمیت دارد هر چه شیب کمتر باشد سرعت حرکت آب نیز کمتر است.
د: شبکه آبراهه پرتراکم امکان انتقال آب بیشتری را فراهم می کند در حالی که شبکه کم تراکم بشتر آبها را در زمین نفوذ میدهد.
23- ریزش بارانهای موسمی وقرار گرفتن این کشور بر روی دلتای رودهای گنگ وبراهما پوترا است.
نیروی جاذبه زمین
24 - علل سقوط بهمن وزن مواد روی دامنه
استفاده نادرست از محیط طبیعی
25- بهمن: سقوط ناگهانی مواد از روی دامنه ها به سمت پایین است وممکن است این مواد برف یا قطعات سنگ ویا مخلوطی از هر دو باشد .
26- درتمام مناطق کوهستانی بخصوص مناطقی که شیب دامنه ها زیا باشد وهمچنین دامنه هایی که فاقد پوشش گیاهی باشند احتمال سقوط بهمن وجود دارد.
27- جاده هراز وچالوس دررشته کوه البرز وچهارمحال وبختیاری در زاگرس
28- در زمستان سقوط بهمن برف ودر فصل بهار وپاییز ریزش خرده سنگ موجب بسته شدن جاده های ارتباطی می شود.
29- زیرا انعکاس صدا در کوهستانها باعث تحریک مواد روی دامنه ها می شود.
30- کمبود ریزشهای جوی مورد انتظار در یک سال نسبت به میزان متوسط بارند گی وافزایش میزان خشکی در یک منطقه را خشکسالی می گویند.
31- خشکسالی در هر نوع اقلیمی اعم از خشک تا مرطوب حاره ای وحتی مناطق نزدیک قطب نیز ممکن است رخ بدهد.
32- این اثرات بخصوص در مناطق خشک ونیمه خشک یعنی مناطقی که افزایش خشکی هوا منجر به افزایش تبخیر از خاک می شود زیادتر است ورشد گیاهان با مشکلات زیادی روبه رو می گردد از بین رفتن پوش گیاهی باعث شدت فرسایش خاک می شود وخاک فرسایش یافته بوسیله باد باعث آلودگی آبهای باقیمانده میشود که حیات موجودات زنده را به خطر می اندازد .
33- این اثرات بخصوص در مناطق خشک ونیمه خشک یعنی مناطقی که افزایش خشکی هوا منجر به افزایش تبخیر از خاک می شود زیادتر است.
34- 1. مردم برای مصرف آب وبهداشت وشتشو دچار مشکل می شوند 2. میزان تولید محصولات کشاورزی ودر نتیجه غذا به شدت کاهش می یابد .3. ذخایر آب سدها ودر نتیجه تولید برق کاهش می یابد و ممکن است آب جیره بندی شود . 4. خشکی زیاد ممکن است موجب بروز آتش سوزی در جنگلها شود .
35.بخشی از خاک مرغوب بوسیله باد از بین می رود .
میر خسرو
فصل ششم(درس11)
- چه زمانی یک حادثه ی طبیعی را مخاطره ی طبیعی می گوییم؟
- چهار مورد از مواردی را که حوادث طبیعی به بهبود زندگی انسان کمک کرده اند را توضیح دهید
- انسان چگونه می تواند در تشدید حوادث طبیعی دخالت کند؟ با یک مثال توضیح دهید.
- گیاهان چگونه می توانندخطر بروز سیل را کاهش دهند/ توضیح دهید.
- چرا سیل یک خطر دائمی برای انسانها است؟توضیح دهید.
- رود خانه های زاینده رود و کارون به ترتیب از چه شهرستانهایی می گذرند؟
- احتمال وقوع سیل را چگونه پیش بینی می کنند؟ توضیح دهید.
- برای اینکه خطر سیل کمتر شود شما چه راه هایی پیشنهاد می کنید را بنویسید؟
- بهترین روش در امان ماندن از خطر سیل چیست؟
10.در پیش بینی خطر وقوع سیل چرا دوره ی بازگشت مؤثر تر ازاعلام خطر بالا آمدن سطح آب رود خانه است؟توضیح دهید.
11.عوامل بوجود آورنده ی سیل را در مناطق زیررا بنویسید.
الف)در حریم رود خانه: ب) کف دره ها: ج) سوا حل د)سواحل هلند و مازندران
12.هدف از تهیه ی نقشه های خطر چیست؟
13.راه های مقابله با بهمن را ذکر کنید.
14.مهمترین راه کاهش خسارت در مقابل مخاطرات طبیعی چیست؟
15.شلیک توپ وخمپاره از راه های مقابله با کدام مخاطره ی طبیعی است؟
16.دانشمندان علل خشک سالی را چه می دانند؟
17.انسان در مقابله با خطر خشک سالی چه اقداماتی را بایدانجام دهد؟
18.چگونه می توان خشک سالی را پیش بینی کرد؟
19.در ژاپن برای مقابه با زلزله چه اقداماتی صورت گرفته است؟
20.مهمترین اقدام مقابله با زلزله در ژاپن چیست؟
21.برای پیش بینی زمان وقوع آتشفشان چه اقداماتی باید انجام شود؟توضیح دهید.
1- فقط زمانی می توان آنها را خطر محسوب نمود که موجب خسارت های جانی ومالی به انسان های ساکن در آن محل شوند.
2- گاهی فوران مواد مذاب سبب تقویت زمین های کشاورزی میشود گاهی نفوذ زباله هایی از مواد مذاب به مسیر یک رود ،باعث ایجاد یک سد طبیعی شده ودریاچه پشت آن ،محیط جدیدی را برای موجودات زنده فراهم میآورد. لغزش دامنه یک کوه به مسیر یک رود ممکن است همین نقش را ایفا نماید دراین صورت مخاطرات طبیعی گاهی به بهبود شرایط زندگی انسانها کمک کرده است .
3- انسان ممکن است با دستکاری طبیعت موجب بروز حوادث شود .انسان ممکن است با به زیر کشت بردن مراتع ،قطع یکسره درختان جنگل ،بوته کنی از روی دامنه ها وچرای دام بیش از ظرفیت مراتع پوشش گیاهی دامنه ها را در یک حوضه آبریز از بین ببرد .
4- یکی از مهمترین فواید پوشش گیاهی آنست که احتمال وقوع سیل را کاهش می دهد آبهای جاری بر روی دامنه ها در بر خورد با بوته ها وگیاهان مختلف سرعت اولیه ی خود را از دست می دهند وبا نفوذ بیشتر به درون خاک علاوه بر تقویت سفره های آب زیر زمینی مانع از بروز سیل میشوند .
5- زیرا دربسیاری از روستا ها وشهر ها بخصوص در مناطق خشک نظیر کشورمان مردم در کنار رودها سکونت می کنند گاهی رودها از میان یک شهر عبور میکنند.
6- زاینده رود از شهر اصفهان می گذرد کارون نیز از شهر اهواز عبور میکند .
7- با اندازه گیری جریان آب یک رود واندازه گیری مقدار ریزش باران در حوضه ی آن رود احتمال وقوع سیل را با دقت زیادی پیش بینی می کنند.
8- الف) اعلام خطر بالا آمدن سطح آب رود خانه ها یعنی اگر سطح آب رودخانه ها به نقطه ی بحرانی برسد احتمال وقوع سیل افزایش می یابد. ب)اندازه گیری باران در یک دوره ی طولانی در حوضه ی یک رود در این روش دوره ی بازگشت بارانهای شدید را در زمانهای معینی پیش بینی می کنند وبر اساس آن احتمال وقوع سیل را اعلا م می نمایند .
9- پناه بردن به نقاط مرتفع .
10- زیرا بین زمان بارندگی ووقوع سیل نسبت به بالا آمدن آب رود ووقوع سیل فرصت بیشتری وجود دارد.و می توان از این فرصت برای انتقال مردم به جای امن استفاده نمود .
11- الف)افزایش مقدار آب رودخانه اضافه برظرفیت کشش آن وطغیان بر زمین های اطراف.ب) نبود پوشش گیاهی روی دامنه ها وتجمع آب دامنه ها با سرعت بیشتراز حد معمول در کف دره ها . ج) گاهی در سواحل نیز شرایطی ایجاد میشود که امواج به ارتفاع 20متر با شدت به ساحل برخورد می کند وتا صدها متر دورتر از خط ساحلی همه ی تا سیسات و ساختمانها را از بین میبرد. د) سواحل مازندران : بر اثر گرمتر شدن کره زمین وذوب یخهای قطبی سطح آب دریاها و اقیانوسها بالا آمده است.سواحل هلند: به علت هم سطح بودن با دریا .
12- دربسیاری از کشورها باتهیه ی نقشه های خطر بروز زلزله وسیل ، نقاط نا امن کشور را مشخص کرده اند .
13- 1. شناسایی نقاط بهمن خیز 2.ساختن مانع منحرف کننده ی بهمن 3.ساخت بهمن گیر 4. جلو گیری از قطع درختان ونابودی پوشش گیاهی روی دامنه ها .
14- شناسایی مخاطرات طبیعی وپراکندگی جغرافیایی آن .
15- بهمــــــــن .
16- 1.تغییرات وضع آب و هوایی هر منطقه 2.پدیدآمدن لکه های خورشیدی 3. دخالت نا به جای انسان در طبیعت
17- تعیین محل های مناسب برای ایجاد سد و ایجاد دریاچه های مصنوعی .
18- با پیش بینی وعلت یابی تغییرات آب وهوایی می توان دوره های خشکسالی را تا حدودی پیش بینی نمود .
19- آنها با قرار دادن ورقه های فلزی در پی ساختمانها ویا با قرار دادن بلبرینگ های غول آسا درزیر ساختمانها اثر زلزله ها را بر ساختمان خنثی می کنند.
20- مهترین آن تهیه ی نقشه مناطق مستعد زلزله است ومقررات بسار مهمی که برای ساختن هر بنایی الزاما باید رعایت شود.
21- دانشمندان توانسته اند با مطالعه وبررسی مداوم عکسهای ماهوارهای وتغییر دمای سطح زمین وهوای اطراف آن وقوع آتشفشان را تا حدودی پیش بینی نمایند . ذوب یخ وبرف دردریاچه های دهانه ای آتشفشانها نیز از علائم دیگری است که می توان بر اساس زمان این کار تاحدودی به پیش بینی آتشفشان پرداخت.
میر خسرو...............................................
فصل هفتم
سوالات درس دوازدهم
1.منظور از اوقات فراغت چیست؟ یعنی آن بخش از زمان بیداری که انسان از تعهدات شغلی و کار تولیدی آزاد است و به طور دلخواه به استراحت و رفع خستگی جسمی و روحی می پردازد.
2.چرا جهانگردی در حیطه ی مطالعات جغرافیایی است؟ از آنجایی که در گذران اوقات فراغت از یک سو انسان و از سوی دیگر محیطی که انسان اوقات فراغت خود را در ان سپری می کند وجود دارد و دانش جغرافیا هم به مطالعه رابطه و تاثیرات متقابل انسان و محیط می پردازد بنابراین گذران اوقات فراغت از جمله مباحثی است که در دانش جغرافیا مورد مطالعه قرار می دهیم.
3.جهانگردی مختص چه افرادی بود؟ فقط به گروه خاصی تعلق داشته مانند مسافرت های ماجراجویان یا سفر های علمی بعضی از افراد برای کشف سرزمینهای ناشناخته و یا با انگیزه ی تجاری و مذهبی اشکال عمده ی جهانگردی را تشکیل می داد.
4.اصطلاح توریست از چه قرنی به وجود آمد؟ از قرن نوزدهم(19)
5.(WTO) چه سازمانی است؟سازمان جهانی جهانگردی
6. اشکال عمده ی جهانگردی را نام ببرید؟مذهبی- اجتماعی-فرهنگی و آموزشی-درمانی-ورزشی- تفریحی-سیاسی- بازرگانی.
7.توسعه ی شهرنشینی را توضیح دهید؟شهرنشینی خستگی ها و فشارهای جسمی و روحی زیادی برای شهرنشینان ایجاد کرده است آلودگی هوا-آلودگی صوتی—تراکم جمعیت-کارخانه ها و ساختمانهای بلند –کمبود فضای سبز و زمینهای ورزشی و مشکلات عصبی و روانی ناشی از آنها نیاز انسانهای شهر نشین را به گذران اوقات فراغت در خارج از شهر بیشتر کرده است.
8.بهبود شرایط کار چگونه موجب گسترش جهانگردی می شود؟ با بهبود شرایط کار و کم شدن مدت انجام کار و اختصاص یافتن روزهایی به تعطیلات رسمی امکان گذران اوقات فراغت بیشتر شده است.
9.بهبود درآمد مردم چگونه موجب گسترش جهانگردی می شود؟افزایش در آمد مردم و تغییر شیوه های زندگی نیز در گسترش جهانگردی موثر بوده است.
10.گردشگران به چند دسته تقسیم می شوند؟به دو گروه:*- گروهی که از خارج وارد یک کشور می شوند یا از کشور خود به کشور دیگری مسافرت می کنند.*-گروهی که در داخل کشور خودشان به مسافرت می روند.
11.جهانگردی چگونه به توسعه ی اقتصادی کشور ها کمک می کند؟از دو راه1-افزایش در آمد2-ایجاد شغل
12.جهانگردی چگونه باعث اشتغال می شود؟با توسعه ی فعالیت های جهانگردی زمینه برای ایجاد اشغال بیشتر می شود با جلب جهانگرد به یک کشور بخشهای ساختمانی در زمینه ی ساختن هتل ها و رستورانها فعال می شوند و تعداد بیشتری از کارگران در رستورانها و موسسات و دفتر های مسافرتی و گمرک و حمل و نقل مشغول به کار می شوند.
13.صادرات نامرئی را توضیح دهید؟به هزینه هایی که یک جهانگرد با ورود خود به کشوری با ارزی که در دست دارد می پردازد صادرات نامرئی گویند که مانند صادر کردن کالا به کشور جهانگرد می باشد.
14.دریای مدیترانه از چه نظر جاذب جهانگرد است؟
آب و هوا از مهمترین عوامل جذب جهانگرد به این ناحیه می باشد.
15.دو موزه شهر را در اروپا نام ببرید؟ لندن و پاریس
16.دو برف شهر را نام ببرید؟ اتریش و سویس
17.جمعیت مکه در هنگام حج چند برابر می شود؟جمعیت مکه در هنگام حج به پنج برابر می رسد
18.چهار شهر زیارتی مذهبی را نام ببرید؟ در عراق نجف و کربلا در ایران مشهد و قم
19.مزار چه کسانی در شهر دمشق می باشد؟ حضرت مریم (س) و حضرت رقیه (س)
20.جاذبه های کشور هند را نام ببرید؟ تاج محل /آگرا هند
21.اماکن زیر در کدام کشورها قرار دارند ؟
مسجد پادشاهی لاهور/در تایلند معابد بانکوک/ در تایلند قصر دالایی لاما/در لهاسا (تبت)
کعبه/درعربستان ونیز/در ایتالیا قصر الحمرا/در اسپانیا آکروپولیس/در یونان
مسجد ایا صوفیه/در ترکیه دیوار چین/در چین آمفی تاتر/در یونان
22.کدام ایالت آمریکا جاذب گردشگران است؟ چرا؟ در کشور آمریکا در ایالت فلوریدا به دلیل جاذبه های طبیعی و جاذبه های ساخته ی دست انسان
23.از آثار و پیامد های جهانگردی تغییر چشم اندازهای طبیعی را توضیح دهید؟ گسترش فعالیتهای مربوط به گذران او قات فراغت در یک ناحیه ی خوش آب و هوا مشاغل گوناگونی بوجود می آورد و باعث بوجود آمدن بازار های فصلی و توسعه ی راه های ارتباطی و افزایش بناها و افزایش جمعیت می شود. و وسعت چشم انداز های طبیعی کمتر می شود و چشما نداز ساخته ی بشر افزایش می یابد.
24. از آثار و پیامد های جهانگردی تخریب محیط زیست و ابنیه ی تاریخی را توضیح دهید؟ هجوم جهانگردان بیش از حد باعث نابودی سواحل و جنگل ها و مراتع می شود بازدید مکرر ازجهانگردان از آثار تاریخی و آلودگی دود اتومبیل در اطراف این آثار منجر به سائئده شدن و تخریب بنا ها می شود.
25. از آثار و پیامد های جهانگردی آثار نامطلوب فرهنگی را توضیح دهید؟ شیوه ی ، رفتار،خوراک ، پوشاک و فرهنگ جهانگردان ممکن است مغایر با جامعه باشد ، اساس نظم اخلاقی وسلامت جامعهی کشور میزبان را به خطر می افکند. و جهانگردان سنتی و مذهبی که وارد کشور های بی قید و بند می شوند هم در معرض خطرات جدی قرار می گیرند.
جلال افشین
سوالات درس سیزدهم
1.جاذبه های ایران به طور کلی به چند دسته تقسیم می شوند؟طبیعی و تاریخی فرهنگی.
2.چه چیزی باعث تنوع آب و هوای ایران شده است؟گسترش ایران در عرض های جغرافیایی مختلف
3.عواملی که باعث به وجود آمدن جاذبه های گردشگری شده است را نام ببرید؟آب و هوای متنوع -سواحل طولانی در شمال و جنوب کشور-انواع ناهمواری های کوهستانی-جلگه ای و بیابانی-دریاچه های بزرگ و کوچک-چشمه های آب گرم و غارهای طبیعی و محیطهای گوناگون با جاذبه های طبیعی فراوان.
5.از مناطق ییلاقی شمال به 4مورد اشاره کنید؟کلاردشت- دریاچه ی ولشت-تالابانزلی و ماسوله.
6.پارک ملی سی سنگان را توضیح دهید؟در این ناحیه جنگلی امکاناتی نظیر میز و نیمکتهای چوبی- سرویسهای بهداشتی- آلاچیقهای چوبی- اجاقهای آتش و چادر هایی جهت اسکان مسافران ساخته شده است که البته به نسبت انبوه مسافران ناکافی است.
7.عواملی که باعث تخریب پارک سی سنگان شده است را نام ببرید؟
متاسفانه این ناحیه بدلیل عدم فرهنگ صحیح استفاده از پارک و کارهایی نظیر روشن کردن آتش زیر درختان- کندن پوست درختان با چاقو- ریختن زباله و استفاده از تفنگ های ساچمه ای محیط زیست تخریب می شود و به زیبایی ناحیه آسیب می رسد.
8.یک پارک ملی در شمال را نام ببرید و عوامل تخریب آن را بگویید؟پارک ملی گلستان و تجمع بیش از اندازه ی توریست در مراکز تفرجی این ناحیه سبب آسیب رساندن به پوشش گیاهی و فرار و جابجایی غیر عادی حیوانات می شود و آلودگی هایی نظیر تعویض روغن اتوموبیل - ریختن زباله ها-و آتش افروختن و از بین بردن پوشش گیاهی بخصوص در اطراف جاده ای که از این پارک عبور می کند از عوامل تخریب این ناحیه اند.
9.چه مناطقی برای گذران اوقات زمستان مناسب است؟ارتفاعات البرز و زاگرس در هنگام زمستان که پوشیده از برف است و حوضه های ورزش زمستانی را تشکیل می دهد.
10.از جهانگرد پذیرترین مناطق جنوب کشور چند مورد را نام ببرید؟کناره های خلیج فارس و تنگه ی هرمز –بندر عباس – قشم-کیش و جنگلهای حرا.
11.نواحی کوهستانی در چه فصولی جاذب جمعیت اند توضیح دهید؟در زمستان ورزشهای زمستانی و در تابستان به دلیل چشم اندازهای طبیعی و آبشارها و چشمه سارها و غار های طبیعی به نواحی جاذب جمعیت تبدیل میشوند.
12.از حوضه های ورزش زمستانی 4مورد را نام ببرید؟آبعلی- دیزین- شمشک و توچال.
13.آبهای معدنی به چند طریق جاذب جمعیت هستند؟به دو طریق خاصیت درمانی و تفریحی
14.آبهای معدنی بیشتر در کجاها یافت می شوند؟بیشتر این چشمه ها در مناطق فعال زمین تمرکز یافته اند.
15.سه آب گرم مشهد را نام ببرید؟آب گرم سرعین-لاریجان و آوج
16.اماکن مذهبی ایران و دلیل مذهبی بودن آنان را نام ببرید؟مشهد/بارگاه امام رضا(ع)_قم/بارگاه حضرت معصومه(س)_ری/شاهزاده عبدالعظیم_شیراز/شاهچراغ فرزند امام هفتم(ع)
17.دو مرکز مهم آثار تاریخی ایران را نام ببرید؟شهر اصفهان و استان فارس
18.در چه هنگام جهانگردی در ایران رکود پیدا کرد؟ به چه دلیل پس از پیروزی انقلاب و شروع جنگ تحمیلی. و تبلیغات سوء استکبار جهانی
19.منظور از بازار جهانگردی چیست؟منظور از بازار جهانگردی کشورهایی است که مقصد حرکت جهانگردان آنان کشور ایران باشد.
20. توسعه ی جهانگردی داخلی و خارجی کشور باید چگونه باشد؟ باید به گونه ای باشد که به ارزشهای اسلامی و فرهنگی جامعه آسیبی نرساند.
جلال افشین
بسمه تعالی
فصل هشتم
درس14
1- سه منطقه ی پر جمعیت جهان رانام ببرید وعلت تراکم آنها را ذکر کنید.1- دره نیل2-اروپای شمالی 3-شرق ایالات متحده امریکا. علت:آب وهوای مناسب وحملو ونقل خوب وخاک حاصلخیز و..
2-مفاهیم زیر را تعیین کنید.
الف) تراکم جمعیت:تعداد افراد ساکن در یک واحد سطح . ب) عوامل جذب جمعیت:این عوامل جمعیت رابه زندگی در یک ناحیه تشویق می کند0 ج)عوامل دفع جمعیت:بعضی عوامل انسانها را از زندگی در یک ناحیه دفع می کند د)انفجار جمعیت:افزایش بسیار سریع جمعیت را در هر مکان را انفجار جمعیت می گویند. ه)نرخ موالید:تعداد متولدین در یکسال به ازای هر هزار نفر. و)نرخ مرگ ومیر:تعداد مرگ و میرها در یکسال به ازای هر هزار نفر. ز)امید به زندگی:میانگین تعداد سالهایی که می توان انتظار زندگی برای یک فرد متولد شده داشت. ک)هرم سنی:نموداری که با آن ساختمان سنی جمعیت نشان داده می شود و بر روی یک محورآن تعداد یا درصد جمعیت ودرروی محوردیگر تعدادزنان ومردان با گروههای سنی مختلف نشان داده می شود. ل)جمعیت فعال:بزرگسالان (65-15سال) گروه اصلی تولید کننده وفعالان اقتصادی هستند. م)جوانی جمعیت:هنگامی که درصد زیادی از جمعیت کمتر از 15سال سن داشته باشند. ن)مادر شهر:عبارت است اینکه یک شهر به سایر شهرهای یک ناحیه برتری نسبی داشته باشد . ح)منطقه شهری:منطقه ای که شامل یک کلان شهر وتعداد شهرک های قماری است ومعمولا آنها با یکدیگر کارکردی روزانه دارند. ط)رشد طبیعی:حاصل تفاضل میزان موالید ازمیزان مرگ ومیر است. ی)رشد مطلق:نرخ موالید- نرخ مرگ میر+یا- تعداد مهاجران
3. هریک ازعوامل زیر را به عنوان عوامل دفع وجذب جمعیت باهم مقایسه کنید.
الف) آب وهوا:دفع:آب وهوای بسیار گرم یا بسیار سرد یا بسیار مرطوب. جذب:آب وهوای مناسب که خیلی گرم یا خیلی سرد یاخیلی مرطوب نباشد. ب)شیب زمین:جذب:شیب کم یا نواحی کم ارتفاع دفع:جایی که شیب دامنه ها کم است ودرمعرض زلزله یا آتشفشان نباشد. ج)خاک:دفع :جایی که ضخامت قشر خاک کم یا گیاه خاک کافی برای کشت وجود ندارد ویا فرسایش شدیدخاک باعث ازبین رفتن جنگلها ویا چرای بیش ازحد دامها می شود جذب:خاک حاصلخیزوهوموس کافی د)منابع طبیعی:جذب:وجودمعادن وذخایرانرژی وآب دفع:کم بودن معادن وذخایروانرژی وآب ه)حمل ونقل:دفع:دسترسی به وسایل حمل ونقل وارتباطات نیست جذب :وجود وسایل ارتباطی وحمل ونقل مناسب بین مکانها و)نواحی داخلی قاره ها:دفع:به خاطردوربودن ازدریاامکانات تجاری وبازرگانی ودریانوردی دارند. جذب:امکانات تجاری وبازرگانی ودریانوردی دارند. ز)عامل اقتصادی:دفع:فقدان ثروت وسرمایه یاسطح تکنولوژی است. جذب:وجودسرمایه وتکنولوژی برای ایجاد صنایع ومشاغل. ک)عوامل سیاسی:دفع:بی توجهی دولت به برنامه ریزیهای خود به سرمایه گذاری وایجاد مشاغل یاامکانات خدماتی ورفاهی. جذب:سرمایه گذاری دولتها وبرنامه ریزی برای ایجاد شهرهای جدیدوایجاد مراکزخدماتی ورفاهی .
4. روند رشد جمعیت را قبل و بعد از انقلاب صنعتی باهم مقایسه کنید.درگذشته مردم به خاطرقحطی وکمبودغذاوجنگهاوبیماریهایی چون:طاعون وآبله وحصبه و وبا جان خود راازدست می دادند ولی بعدازانقلاب با گسترش چشمگیرپزشکی وبهداشت وتوسعه ابزارآلات وشیوه های کشاورزی وافزایش تولید غذاوپیشرفت امکانات حمل ونقلارتباطات میزان مرگ ومیربه شدت کاهش یافت وجمعیت به سرعت رشد کرد.
5.در کدامیک از گزینه های زیر رشد جمعیت منفی است؟
الف) آلمان،سوئد،فنلاند،اسپانیا،دانمارک: درست ب) آلبانی،سوئس،دانمارک،ایتالیا،هلند
ج) آلمان، سوئد، هلند، ایتالیا، دانمارک د)آلمان،سوئس،فنلاند،هلند،اسپانیا
6. کدام یک از قاره ها در حال انفجار جمعیت هستند؟آسیا آفریقا وآمریکای لاتین.
7-.هند و چین در سال 2000 میلادی چند درصد از جمعیت جهان را در بر گرفته اند؟39درصد
8.چرا از 1950 به بعد رشدجمعیت کشورهای در حال توسعه شدت یافته است؟به دلیل پیشرفت بهداشت وبهبودوضعیت اقتصادی نرخ مرگ ومیر کاهش ونرخ موالیدافزایش یافته است.
9..در چه حالتی جمعیت یک مکان در حال ثبات است؟
الف)نرخ موالید با نرخ مرگ و میر کودکان مساوی باشد ب) نرخ موالید از نرخ مرگ و میر بیشتر باشد.
ج) نرخ موالید از نرخ مرگ و میر کودکان کمتر باشد. د) نرخ موالید با نرخ مرگ و میر مساوی باشد:درست.
10.هرم سنی بیانگر چه فاکتور هایی از ویژگیهای جمعیتی است؟نموداری که باآن ساختمان سنی جمعیت نشان داده می شودوبرروی یک محورآن تعداد یا درصد جمعیت ودرروی محور دیگرتعدادزنان یامردان با گروههای سنی متفاوت نشان داده می شود.
11.رده ی سنی گروه های زیر را مشخص کنید.
الف)کهن سالان:بیش از65سال ب)کودکان و نوجوانان:0تا14سال ج)بزرگ سالان:15تا65سال د)فعالان اقتصادی:15تا65سال.
12.ویژگیهای جمعیتی و نیازمندیهای دو کشور سوئد و مکزیک را با توجه به هرم سنی شان باهمدیگر مقایسه کنید.مکزیک:قاعده هرم پهن است یعنی جمعیت زیادی کمترازپانزده سال سن دارند. ودرسوئد چون نرخ موالی دومرگ ومیرهردوپایین است وامید به زندگی هم بالااست قاعده هرم باریک وهرم به شکل یک رنگ درامده است.
13.مهمترین عامل مؤثر بر توزیع ناهمگون ایران چیست؟آب وهوا
14.دومورد از مهمترین عوامل طبیعی بوجودآورنده کانونهای شهری و روستایی در ایران را ذکر کنید.1- ریزشهای جوی 2- دسترسی به آب
15.چهار عامل مؤثر بر تبدیل شدن تهران به مادر شهر را ذکر کنید.1- مرکزیت سیاسی 2- سازمانهای دولتی 3- وزارتخانه ها 4- امکانات برتراموزشی ورفاهی.
16.سرشماری چیست و در کشور ما هر چند سال یکبار به اجرا در می آید؟انجام عملیات جمع آوری وتنظیم وانتشاراطلاعات جمعیتی دریک زمان معین ودرموردهمه افرادساکن دریک قلمروخاص مثل یک کشورراسرشماری گویند. وهرده سال یکبار انجام می گیرد.
17.سرشماری توسط چه نهادی انجام می شود؟وزارتخانه ها وسازمانهای دولتی وموسسات تحقیقاتی.
18.سرشماری به چه منظوری به اجرا در می آید؟به منظوربرنامه ریزی مناسب درزمینهای:بهداشت ومسکن وآموزش وحمل ونقل واشتغال وکشاورزی و... بکارمی رود.
19.اولین و آخرین سرشماری ایران در چه سالهایی انجام گرفته اند وبگوئید سرشماری بعدی چه زمانی انجام می گیرد؟اولین:1335و آخرین:1385.
20.چرا در ایران درطی 70سال اخیر جمعبت خیلی سریع رشد کرده است؟به دلیل گسترش بهداشت وواکسیناسیون ولوله کشی وبهبود آب آشامیدنی ورونق صادرات ونفت وواردات موادغذایی میزان مرگ ومیرکاهش ومیزان موالیدافزایش یافته است.
21.در سال 1365 رشد مطلق ایران3.9% بوده که جز نرخ رشدهای......بسیاربالا..............می باشد که ...2/3%.........مربوط به رشد طبیعی و...7%... مربوط به...مهاجرپذیری....می باشد.
22.در سال 1370 جمعیت کمتر از 15 سال بیش از...42%....درصد بوده است وجمعیت کهن سال بین...5%...و...4%...درصد بوده است.
23.دواثر منفی جمعیت ودو اثر مثبت وجمعیت زیاد یک کشور را ذکر کنید.مثبت:1- نیروی انسانی بیشتربرای فعالیت اقتصادی2- نیروی نظامی یک کشوررا قوی تر می کند منفی:1- باعث آلودگی بیشترمحیط زیست می شود2- هزینه زیادی صرف آموزش وپرورش می شود.ومشکل تامین شغل برای جوانان.
درس پانزدهم
جمعیت و مهاجرت جمعیت و منابع طبیعی
- مفاهیم زیر را تعریف کنید
الف)مهاجرت :عبارت است از جا به جایی مردم از مکانی به مکان دیگر به منظور کار یا زندگی. ب)مهاجرت خارجی:مهاجرت خارجی بین کشور ها صورت می گیرد ومهاجران از کشوری به کشور دیگر مهاجرت می کنند. ج)مهاجرت اجباری:مردم مجبور به نقل مکان به جای دیگر شده اند. د)مهاجرت اختیاری:مردم به اختیار و اراده خود مهاجرت می کنند. ه)مهاجرت روزانه:مهاجرتی که به صورت روزانه دربین نواحی داخلی یک کشور صورت می گیرد. و)مهاجرت فصلی:مهاجرتی که به شکل فصلی بین قسمتهای داخلی کشور صورت می گیرد. ز)زاغه نشینی:زندگی درخانه های موقتی یا دایمی که از چوب وورقه های آهن وحلبی وحصیر وهمانند آنها در پیرامون شهرهای بزرگ ساخته شده را زاغه نشینی می کویند. ح)منابع تجدید شدنی:منابعی که به طور دایم مورد استفاده قرار می گیرد. ط)منابع تجدید ناشدنی:منابعی که دوبار مورد استفاده قرار نمی گیرد. ی)حد متناسب جمعیت:بهترین تعادل ممکن بین منابع وتعداد جمعیت یک سرزمین.
ک) شهر گریزی(مهاجرت از شهر به روستا):نوعی مهاجرت که در کشورهای پیشرفته صنعتی مشاهده می شود ومردم ساکن شهرها ترجیع
می دهند. مهاجرت زندگی خود را به روستاها منتقل نمایند.
- مردم به چه دلیل مهاجرت می کنند؟توضیح دهید.1- دور شدن از شرایط یا عوامل نا مساعد 2-وبه شرایط چیز هایی که دوست دارند جذب می شوند.
هریک ازمهاجرتهای زیر چه نوع مهاجرتی است؟ (داخلی،خارجی ،اجباری،اختیاری،فصلی، روزانه)
*مهاجرت اروپائیان به امزیکا و استرالیا(اختیاری)*مهاجرت کارگران ترکیه به آلمان(اختیاری)*مهاجرت مردم اتریش،مجارستان ، یوگوسلاوی وآلمان شرقی به آلمان غربی(اختیاری)*مهاجرت شدن فلسطینی ها به سایر کشور های عربی(اجباری)*مهاجرت افغانی ها به ایران و پاکستان(اجباری)* مهاجرت اتیوپی،سودان وسومالی به کشور های مجاور(اجباری)* مهاجرت مردم از حومه ها به شهر های بزرگ (روزانه)* مهاجرت ایل سون به ییلاق سبلان(فصلی)* مهاجرت کارگران شهری به روستا در فصل میوه چینی(فصلی)*
- اثرات مهاجرت از روستا به شهر را در شهرذکر کنید.1- کمبودتامین مسکن 2- کمبودفضای سبز کافی 3- بوجود آمدن مناظر زشت زاغه نشینی در اطراف شهرهای بزرگ 4-.گرانی زمین وکمبود مسکن.
- صنعتی شدن در کشور های در حال توسعه چگونه عاملی برای گرسنگی است؟توضیح دهید. در دهه های اخیر کشورهای ثروتمند به سمت صنعتی شدن حرکت کرده اند و هر روز زمینهای کشاورزی زیادی به کارخانه ها و جاده ها و انبارها وخانه های مسکونی تبدیل می شوند.
- عواملی که مسئول گرسنگی جمعیت کشور های در حال توسعه هستند را ذکر کنید.(چهار مورد.)1- افزایش قیمت مواد غذایی 2- ارتباطات حمل ونقل نامناسب 3- جنگ ونا ارامی های سیاسی 4- احتکار غذا توسط کشورهای ثروتمند
- مهاجرت روستا به شهر چه تاثیری بر ویژگیهای جمعیتی روستا می گذارد.نیروی کار در روستاها کم می شود وجمعیت سالخورده وزنان زیاد و تولید محصولات کشاورزی کاهش وکشور مجبور به وارد کردن مواد غذایی می شود .
- چرا درآمد روستائیان در شهر ها ناکافی است؟چون اغلب آنها به دلیل ماهر نبودن به مشاغل کاذب مانند:دستفروشی وکارگری در رستورانها و فعالیتهای ساختمانی مشغول می شوند.
- آثار ونتایج مهاجرت روستا به شهر در روستارا ذکر کنید.1-خشک سالی 2- ابزارسنتی وکمبود کود شیمیایی وبازده کم محصول 3- خانواده های پر جمعیت وزمین کم 4-سیلاب.
- مهاجرتها چه آثاری بر مبدا ومقصد مهاجرت دارند؟برکاهش یا افزایش جمعیت وساختمان سنی جمعیت ونیروی کار وبیکاری ومیزان دستمزدها وهمچنین فرهنگ ونژاد وزبان اثر دارد.
10.پرحجم ترین نوع مهاجرت در ایران چه نوع مهاجرتی است؟مهاجرت از شهر به روستا
11.چرا به برخی منابع غیر قابل تجدید می گویند؟چون فقط یکبار مورد استفاده قرار می گیرند.
- منابع تجدید شدنی را می توان به چند دسته تقسیم بندی کرد؟ توضیح دهید. به دو دسته قابل تجدید(خاک وماهیها)وغیر قابل تجدید(انرژی باد وخورشید)تقسیم می شوند.
13.تعین مناسب ترین تعداد جمعیت به چه عواملی بستگی دارد.(به سه مورد اشاره کنید.)1- اقتصادی2- اجتماعی3- منابع.
- کدام بخش از جهان با مازاد غذا مواجه است؟
الف) اروپای شرقی- آمریکای شمالی ب) ارو پای غربی- آمریکای مرکزی
ج) ارو پای شرقی- آمریکای مرکزی د) ارو پای غربی- آمریکای شمالی:درست
- میزان کالری مورد نیاز برای یک فرد سالم عادی برحسب ......سن....،ساختمان بدن ، ..نوع اشتغال و....محیط زندگی...و محیط زندگی فرق می کند.
16.حداقل کالری روزانه برای هرفردچند کالری می باشد؟کالری2300
- آثار و عواقب سوءتغذیه را بنویسید.توان افرا د رابرای کاروفعالیت اقتصادی کاهش می یابدوبدن انسان رابرای بیماریها مستعد می سازد وسوءتغذیه شدید به مرگ منجرمی شود
- کشورهایی که امنیت غذایی ندارند چگونه باید با این مشکل مقابله کنند.باکنترل رشد جمعیت وبرنامه ریزی برای افزایش محصولات کشاورزی.
سوالات فصل نهم درس شانزدهم
1.آب شیرین چیست؟ آب شیرین یعنی آبی که میزان نمکهای ان بسیار کم باشد.
2.یخچالهای قطبی چیست؟ پهنه های عظیم یخی در نواحی قطبی(شمالی وجنوبی)که به علت سرمای محیط گسترده شده وممکن است تا مدتها پایداربمانند.
3.یخچالهای کوهستانی چیست؟ توده های بزرگ وقابل توجهی از برف ویخ فشرده شده که در نواحی مرتفع کوهستانی ازسالی به سال دیگر یا چند سال پایدار می مانند وذوب نمی شوند.
4.فرق یخچالهای قطبی وکوهستانی رابنویسید؟ در یخچالهای قطبی عرض جغرافیای وحجم یخچالها بیشتر است ولی در یخچالهای کوهستانی ارتفاع بیشتر است.
5.پهنه های یخی چند درصد از آبهای جهان را به خود اختصاص داده اند؟ 15/2درصد از آبهای جهان.
6.تبخیر واقعی را تعریف کنید؟ مقدار مایعی که طی زمان مشخص(یک سال)به بخار تبدیل می شود را تبخیر واقعی می گویند.
7.تبخیربالقوه را تعریف کنید؟ مقدار مایعی که می تواند درصورت وجود آب دریک محل به بخار تبدیل شود،را تبخیر بالقوه می گویند.
8.فرق بین تبخیر واقعی و تبخیر بالقوه را نام ببرید: تبخیر بالقوه هنگامی رخ می دهد که تمام سطح زمین را آب پوشانیده باشد. ولی تبخیر واقعی به تبخیر آب موجود در محیط گفته می شود
9.محدودیت منابع آب در ایران را نام ببرید: 1-با این که کشور ما 1/1درصد ازخشکیهای جهان را در بر می گیرید تنهافقط 34/0درصد ازآبهای موجود در جهان را در اختیار دارد. 2-بارش کم ،توزیع نا مناسب فصلی3- توزیع نا مناسب مکانی.
10.دو مورد تبخیر واقعی را نام ببرید: تبخیر آب دریاچه ¸رودهاودریاها.
11.ریزش های جوی به چند شکل بر زمین فرو می آیند؟ ریزش برف وباران،تگرگ یا شبنم.
12.ریزش جوی چیست؟ ریزش برف؛باران،تگرگ یا شبنم وهرنوع رطوبت جوی دیگر ازاسمان به زمین رابارندگی یا ریزشهای جوی می گویند.
13.چه وقت تبخیر واقعی با تبخیر بالقوه مساوی می شود؟ هر وقت که تمام سطح خشکی ها را آب فرا بگیرد.
14مصراف آب شامل چه مواردی می شود؟ کشاورزی،آشامیدن،صنعت.
15.چرا از آب اقیانوسها برای مصارف آشامیدن و...استفاده نمی شود؟ آب اقیانوسها ودریاها شورهستند واستفاده از آنها مستلزم تصفیه کردن است که این امر نیازمند سرمایه گذاری برای احداث تاسیسات آب شیرین کن می باشدپس انسان ناچار به استفاده ازآبهای شیرین می باشد.
16.حجم آبهای جهان را به اشکال مختلف نام ببرید: آب اقیانوسها2/97،آبهای زیرزمینی62/0،پهنه های یخی ویخچالها15/2،مجاری رودها0001/0،اتمسفر001/0،آب درون خاکها005/0،دریاچه های شیرین009/0،دریاچه های شور وماندابها008/0.
17.آبهای زیرزمینی را چه گونه خارج می کنند؟ آبهای زیر زمینی که در درون لایه های زمین قرار دارد.بهره برداری از آن به اکتشاف،حفر چاه،کانال کشی وبه کاربردن دستگاههای پمپ آب وایجاد تاسیسات ولوله کشی نیازمند است.
18.حالتهای مختلف آب را نام ببرید: آب حالتهای مختلف مایع،گاز وجامد را به خود می گیرد.
19.چهار استانی که در آنها بیشتر از قنات یا کاریز استفاده می شود را نام ببرید: خراسان،یزد ،کرمان واصفهان.
20.توزیع مصرف آب در ایران را نام ببرید: کشاورزی:89%،80میلیارد متر مکعب. اب اشامیدنی شهری و روستای:6/6%،6میلیارد متر مکعب.
اب مصرفی صنایع و معادن:4/4%،4میلیارد متر مکعب.
21.میزان مصرف سالانه ی آب در کشور ما چه قدر است؟ حدود90 میلیارد متر مکعب.
سولات درس هفدهم
1.بهره برداری نادرست از آبها در بخش کشاورزی را نام ببرید؟وتوضیح دهید1-. آبیاری مزارع در زمان نامناسب:مثلا آبیاری به هنگام ظهر که گرمای هوا سبب افزایش تبخیر شده ومقداری از آب را هدر می دهد. 2-غرقابی کردن زمین زراعی ونفوذ دادن آب به اعماق زیاد:یعنی آب زیاد دادن به زمین که سبب شود خاک تا عمق زیادی از آب پر شده وفضاهای خالی آن پر شود. 3-آلودگی آبها:به وسیله ی سموم دفع افات گیاهی ویا ریختن کودهای شیمیایی در آن.
2.برای تامین آب آشامیدنی شهر و روستا چه اقداماتی باید انجام شود؟ کشف،منابعی که برای آشامیدن وسایر مصارف مردم مناسب باشد.جمع آوری،آبهای سطحی یا بهره برداری از آبهای زیر زمینی. تصفیه،آبها برای از بین بردن آلودگیهای احتمالی. انتقال،آب ازمحل تصفیه خانه به محلهای مصرف. مراقبت، ازتاسیسات،کانالهاولوله های انتقال آب.
3.چرا درسالهای اخیر استفاده از آب بیشتر شده است؟وباعث چه چیزی شده است؟بامثال در سالهای اخیر افزایش جمعیت شهرها و مهاجرت روستاییان به شهرها،افزایش جمعیت روستاهاوتوجه بیشتر به امر بهداشت در آنها سبب شده است که نیاز بیشتری به آب آشامیدنی احساس شود، و باعث کاهش یا محدودیت آب مورد نیاز کشاورزی می شود مثلاً گسترش تهران سبب شده است که مقدار زیادی از آبهای رودهای کرج و جاجرود بجای مصرف در کشاورزی،به مصرف آب آشامیدنی جمعیت تهران وشهرکهای اطراف آن برسد.
4.سرانه ی مصرف آب در ایران به چه صورتی است؟ حدود 142میلیارد متر مکعب.
5.سرانه ی مصرف آب چیست؟ به مقدار آبی که هر فرد در واحد زمان (روز،ماه یاسال)برای آشامیدن یا دیگر امور روزمره خود مصرف می کند.
6.علت مصرف بالای آب تصفیه شده ی ایران چیست؟ این علت آن است که متأسفانه در کشور ما،از آب آشامیدنی تصفیه شده برای شستشوی
اتومبیل و حیاط،آبیاری باغچه ها،استحمام،لباسشویی وظرفشویی استفاده می گردد.
7.بهترین روش مقابله با کاهش مصرف آب آشامیدنی چیست؟ بهترین راه جدا کردن آب آشامیدنی از آبهای مصرفی دیگر است.
8.در کشاورزی باید از چه روشهایی در آبیاری استفاده کرد؟ درکشاورزی باید از روشهای آبیاری متناسب با محیط استفاده کرد ویا از روشهای جدید آبیاری بهره برد که اتلاف آب در آن کم است.
9.روند مصرف آب درصنایع ایران و جهان چه گونه است؟ در جهان:%6 ودر ایران:%5 می باشد.
10.صنایع چه تأثیری برکیفیت آب دارند؟ آبی که به مصرف صنایع می رسد معمولاً خیلی زود کیفیت خود را از دست می دهد،یا گرمای آن زیادمی شود ویا آلودگی شیمیایی ومیکروبی پیدا می کند.
11.برای رفع آلودگی حرارتی آب چه کار می کنند؟ گرمای آب مورد نیازصنایع را می توان با برجهای خنک کننده گرفت وآب را دوباره یا چند باره استفاده کرد.
12.آبهای آلوده ی صنعتی چه تأثیری بر محیط دارند؟ متأسفانه آبهای آلوده ی صنعتی به مدت زیادی در طبیعت باقی می مانند وسبب آلودگی محیط زیست یا برهم خوردن اکوسیستمهای محل زندگی جانوران وگیاهان مختلف میشوند.
13.آلودگی آب را تعریف کنید وشامل چه تغییراتی است؟ تغییر کیفیت آب به شکل آلودگی فیزیکی،شیمیایی یامیکروبی که باعث میشود آب ازحالت قابل استفاده،خارج گردد.تغییر رنگ،بو ،دما وشکل ظاهری آب نشانگر آلودگی آن است.
14.آلودگی حرارتی آب راتعریف کنید؟ افزایش دمای آب به طوری که آن را برای استفاده نامناسب سازد ولازم شود که برای استفاده مجدد آب را خنک کنند.
15.راههای آلودگی آب را نام ببرید: 1-وارد کردن زباله های صنعتی یاخانگی به آبها.2-ریختن فاضلابهای صنعتی،خانگی یا بیمارستانی به آب.3-آلودگی حرارتی آب که از طریق فعالیتهای صنعتی بر آب رودها تحمیل می شود.4-وارد کردن سموم دفع آفات گیاهی وکودهای شیمیایی.
16.چه محصولی به آب بیشتری نیاز دارد؟ برنج
17. 4مورد توصیه ی پیشگیری آب را توضیح دهد؟ 1-هنگام استحمام مخصوصأ در ضمن مصرف شامپو وصابون،شیر آب حمام را ببندید.
2- سبزیجات و میوه ها را در ظرفی شسته و آب آنرا برای آبیاری گلدانها و فضای سبز به کار ببرید.3- اگر از استخر در هوای آزاد استفاده می کنید،پس از استفاده روی آن را با نایلون بپوشانید تا تبخیر کاهش یابد.4- کنتور آب را مرتبأ در حالی که کلیه شیرهای مصرف بسته است،کنترل کنید تا از نبود نشت آب از لوله ها،مطمن باشید.
با تشکر بهروز اسماعیلی